Andreaskirche

Andreaskirche w Zurychu to reformowany kościół z połowy lat 60. XX wieku, stojący przy Brahmsstrasse w dzielnicy Wiedikon (Kreis 3). Należy do zespołu zabudowy parafialnej i jest przykładem surowej, kubicznej architektury modernistycznej, która w Zurychu wciąż robi duże wrażenie na miłośnikach powojennego budownictwa.

Gdzie stoi Andreaskirche i czyja to świątynia?

Kościół znajduje się pod adresem Brahmsstrasse 106, w zachodniej części Zurychu, w rejonie Wiedikon zwanym też Heiligfeld. Zbudowała go ewangelicko-reformowana parafia miasta. Zespół obejmuje kilka numerów przy tej samej ulicy: od 96 do 106. Inwentarz sakralnych budowli Uniwersytetu w Bernie wskazuje na lata 1965–1966 i podaje jako autora projektu Jakoba Padrutta, natomiast miejska dokumentacja zabytków mówi ogólnie o połowie lat 60. i wymienia biuro Plan-E AG.

Co zobaczysz na miejscu?

Najważniejsza jest forma. Kościół i sala parafialna to dwa równoległe prostopadłościany, połączone niższym foyer o cofniętych elewacjach. Układ jest ściśle prostokątny, a bryły pozbawiono zbędnych ozdób. Taka radykalna redukcja formy sprawiła, że miasto ujęło zespół w swoim inwentarzu zabytków.

Wejście na teren wyznacza wolno stojąca dzwonnica. Budynki grupują się wokół dziedzińca z krytym podcieniem, po którym można przejść między poszczególnymi częściami kompleksu. Od wschodu i północnego wschodu stoją starsze obiekty ze skośnymi dachami: plebania, dom parafialny i przylegający do niego dom kościelnego. Razem z płaskodachowymi bryłami kościoła tworzą ustawiony pod kątem prostym układ wokół dziedzińca.

Wnętrze kościoła ma kasetonowy strop, a w dokumentacji fotograficznej pojawia się też wolno stojący element zewnętrzny nazywany monolitem. Opis i plan pokazują przestrzeń skupioną na środku nawy.

Czy to działający kościół?

Tak, to czynny obiekt parafialny, a nie muzeum. Zwiedzanie wnętrza zależy więc od nabożeństw i wydarzeń parafii. Najlepiej oglądać całość z zewnątrz: dziedziniec, podcień i dzwonnicę widać dobrze z ulicy i z terenu zespołu.

Nowoczesne dodatki

W 2024 roku na dachach zamontowano instalację fotowoltaiczną. Moduły ułożono systemem nakładanym, który nie narusza konstrukcji dachów. Ciemne panele leżą na płaskich dachach sali parafialnej i przedsionka, odsunięte od krawędzi, dlatego prawie ich nie widać. Zajmują około 320 m², mają moc ok. 73 kWp i dają średnio około 66 200 kWh rocznie.

Najczęstsze pytania

Kto zaprojektował Andreaskirche? Berneński inwentarz podaje Jakoba Padrutta, a dokumentacja miejska wskazuje biuro Plan-E AG.

Kiedy powstał kościół? W połowie lat 60. XX wieku; źródła podają przedział 1963–1966.

Do jakiego wyznania należy? Jest to kościół ewangelicko-reformowany.

Czy warto przyjechać dla samej architektury? Tak, jeśli interesuje Cię zurychski modernizm: zwarty układ brył, dziedziniec z podcieniem i wolno stojąca dzwonnica tworzą spójny, minimalistyczny zespół.