Kipdorpbrug

Kipdorpbrug to XVI-wieczny most obronny w Antwerpii, odkryty na nowo dopiero w 2018 roku podczas prac przy budowie linii tramwajowej Noorderlijn. Konstrukcja o długości 90 metrów i szerokości 7 metrów leżała ukryta pod ziemią przez ponad półtora wieku, zanim robotnicy natrafili na nią pod skrzyżowaniem Frankrijklei i Italiëlei. Dziś stanowi jeden z najbardziej niezwykłych śladów dawnych fortyfikacji miasta.

Skąd wziął się ten most?

Most powstał jako element rozbudowy miejskich murów obronnych, które od 1542 roku wznoszono z rozkazu cesarza Karola V. Za projekt całego systemu fortyfikacji odpowiadał włoski inżynier Donato di Boni, sprowadzony specjalnie po to, by unowocześnić przestarzałą już średniowieczną obwodnicę miasta. Stary mur rozebrano, a na jego miejscu wzniesiono nową, dziesięciometrowej wysokości ścianę obronną, wzbogaconą o pięć monumentalnych bram w stylu renesansowym, dziewięć pięciokątnych bastionów oraz otaczającą całość fosę.

Kipdorpbrug łączył się z jedną z tych bram — Kipdorppoort — i pełnił funkcję przeprawy nad fosą, umożliwiającej wjazd i wyjazd z miasta od strony wschodniej.

Dlaczego był tak ważny dla miasta?

Od XVI wieku aż do 1865 roku Kipdorpbrug i sąsiadująca z nim brama stanowiły główną drogę wjazdową do Antwerpii dla podróżnych zmierzających z Kempen oraz Brabancji Północnej. Każdy, kto chciał dotrzeć do miasta z tego kierunku, musiał przejechać właśnie tędy — most był więc newralgicznym punktem komunikacyjnym w regionie przez ponad trzysta lat.

Jaką rolę odegrał podczas Francuskiej Furii?

Most i przylegająca do niego brama udowodniły swoją wartość obronną w 1583 roku, w trakcie tzw. Francuskiej Furii. Francuski książę Franciszek Andegaweński, działając w porozumieniu z Wilhelmem Orańskim, podjął wówczas nieudaną próbę zdobycia Antwerpii właśnie od strony Kipdorppoort. Atak został odparty, a fortyfikacje po raz kolejny udowodniły swoją skuteczność jako element obrony miasta przed najeźdźcami.

Jak most przetrwał do naszych czasów?

Wraz z rozwojem miasta w XIX wieku dawny system obronny stracił swoje pierwotne znaczenie militarne. Fortyfikacje stopniowo zasypywano i zabudowywano, a most wraz z częścią muru i bastionem o wysokości 12 metrów zniknął pod powierzchnią ziemi na ponad 150 lat. Dopiero prace archeologiczne prowadzone przy okazji budowy nowej linii tramwajowej Noorderlijn odsłoniły ten fragment dawnej Antwerpii, ujawniając zaskakująco dobrze zachowaną konstrukcję.

Czy można go dziś zwiedzać?

Po odkryciu kompleksu w lutym 2018 roku most, bastion i fragment muru miejskiego udostępniono publiczności podczas specjalnego weekendu zwiedzania — mieszkańcy Antwerpii tłumnie ustawiali się w kolejkach, by przejść po historycznej konstrukcji i zajrzeć pod nią. Wydarzenie pokazało, jak duże zainteresowanie budzi dziedzictwo archeologiczne ukryte pod współczesnymi ulicami miasta.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się Kipdorpbrug? Most leży pod skrzyżowaniem ulic Frankrijklei i Italiëlei w centrum Antwerpii, na trasie budowanej linii tramwajowej Noorderlijn.

Z jakiego okresu pochodzi konstrukcja? Most powstał w ramach XVI-wiecznej rozbudowy fortyfikacji miasta, zapoczątkowanej w 1542 roku za panowania Karola V.

Czy most jest stale dostępny dla zwiedzających? Nie — most i sąsiadujące fortyfikacje są zabytkiem archeologicznym, udostępnianym publiczności okazjonalnie, przy okazji specjalnych wydarzeń.

Jakie były wymiary mostu? Kipdorpbrug miał około 90 metrów długości i 7 metrów szerokości.