Karel Havlíček Borovský

Pomnik Karla Havlíčka Borovského stoi na Havlíčkovo náměstí – głównym placu miasteczka Jedovnice w okręgu Blansko, w kraju południowomorawskim. To właśnie od tej rzeźby plac wziął swoją nazwę, co samo w sobie pokazuje, jak duże znaczenie miał dla lokalnej społeczności ten symbol czeskiego odrodzenia narodowego.

Kim był Karel Havlíček Borovský?

Karel Havlíček Borovský (1821-1856) był czeskim dziennikarzem, satyrykiem, politykiem i tłumaczem, jedną z najważniejszych postaci czeskiego odrodzenia narodowego XIX wieku. Zasłynął jako bezkompromisowy krytyk polityczny i publicysta, który nie bał się otwarcie sprzeciwiać się władzy habsburskiej – za swoją działalność został zesłany do Brixen w Tyrolu, gdzie spędził kilka lat w przymusowej izolacji. Zmarł wkrótce po powrocie do ojczyzny, w wieku zaledwie 35 lat. Jego odwaga i bezkompromisowość sprawiły, że stał się dla kolejnych pokoleń Czechów symbolem obywatelskiego oporu wobec cenzury i autorytarnej władzy, a jego imieniem nazwano wiele placów, ulic i szkół w całym kraju.

Gdzie dokładnie stoi pomnik?

Rzeźba znajduje się w samym centrum Jedovnic, na Havlíčkovo náměstí – placu, który pełni funkcję głównego miejsca spotkań w miasteczku. Jedovnice to niewielka miejscowość o statusie městys (miasteczka), położona w malowniczym regionie Krasu Morawskiego, znanym z jaskiń i wapiennych wzgórz. Pomnik stoi w przestrzeni publicznej, ogólnodostępnej dla odwiedzających przez cały rok.

Kiedy powstał pomnik i dlaczego właśnie tutaj?

Pomnik pochodzi z 1900 roku. To okres, w którym w wielu czeskich i morawskich miastach oraz miasteczkach stawiano podobne monumenty ku czci Havlíčka – była to fala patriotycznych upamiętnień towarzysząca odrodzeniu narodowemu, gdy jego postać stała się jednym z najbardziej rozpoznawalnych symboli czeskiego oporu wobec habsburskiej cenzury. Fakt, że plac w Jedovnicích nosi jego imię, pokazuje, jak trwałe okazało się to upamiętnienie w lokalnej tożsamości miasteczka.

Co jeszcze warto zobaczyć w Jedovnicích?

Sam plac i jego najbliższa okolica oferują więcej niż tylko pomnik Havlíčka. W miasteczku stoi klasycystyczny kościół świętych Piotra i Pawła z lat 1783-1785, a przy nim kamienny krzyż z 1800 roku. Nieopodal można też zobaczyć rzeźbę świętego Jana Nepomucena z 1717 roku – jedną ze starszych pamiątek w miasteczku. Jedovnice słyną również z rybníku Olšovec, stawu o powierzchni około 42 hektarów, który latem pełni funkcję popularnego kąpieliska i miejsca rekreacji dla mieszkańców regionu. Miasteczko ma też długą historię – przywilej Rudolfa II z 26 września 1579 roku potwierdził jego status miejski, a w styczniu 2007 roku formalnie przywrócono mu status městysu.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie stoi pomnik Karla Havlíčka Borovského w Jedovnicích? Na Havlíčkovo náměstí, głównym placu miasteczka w okręgu Blansko, w kraju południowomorawskim.

Z którego roku pochodzi pomnik? Z 1900 roku.

Dlaczego plac nazywa się Havlíčkovo náměstí? Nazwa placu pochodzi właśnie od stojącego na nim pomnika Karla Havlíčka Borovského.

Co jeszcze można zobaczyć w pobliżu? Klasycystyczny kościół świętych Piotra i Pawła, kamienny krzyż z 1800 roku, rzeźbę świętego Jana Nepomucena z 1717 roku oraz pobliski staw Olšovec.

Czy pomnik jest dostępny dla turystów? Tak, stoi w ogólnodostępnej przestrzeni publicznej w centrum miasteczka i można go swobodnie zobaczyć przez cały rok.