Kalfmolen

Kalfmolen to drewniany wiatrak typu koźlak stojący na wale Graaf Jansdijk, w dzielnicy Het Kalf tuż przy Het Zoute, w gminie Knokke-Heist. Konstrukcja obraca się wokół centralnego słupa, dzięki czemu cały korpus młyna można ustawić dowolnie względem kierunku wiatru — rozwiązanie typowe dla najstarszych wiatraków w tym regionie Flandrii.

Skąd wzięła się nazwa?

Nazwa młyna pochodzi od pobliskiej gospody „Het Kalf". To właśnie od młyna i gospody w XIX wieku okolica przejęła nazwę — wcześniej nosiła miano Oosthoek. Dziś nazwa Het Kalf funkcjonuje jako określenie dzielnicy sąsiadującej z ekskluzywnym Het Zoute.

Jak stary jest Kalfmolen?

Pierwsza pisemna wzmianka o młynie pochodzi z 1681 roku, choć sama konstrukcja mogła powstać wcześniej — szacuje się, że koźlak wzniesiono około 1670 roku na wale Graaf Jansdijk, średniowiecznym wale morskim datowanym na początek XV wieku. Młyn od początku pełnił funkcję młyna zbożowego.

Co działo się z młynem w XX wieku?

Podczas I wojny światowej młyn przestał pracować i zaczął popadać w ruinę. Odbudowano go w latach 1924–1925, a w 1926 roku ponownie uruchomiono, jednak działalność młynarska ostatecznie zakończyła się już w 1927 roku. W 1939 roku Kalfmolen jako pierwszy belgijski wiatrak został objęty ochroną prawną na mocy ustawy z 7 sierpnia 1931 roku o ochronie zabytków i krajobrazu.

Gmina Knokke stała się właścicielem obiektu w 1974 roku i zleciła gruntowną renowację przeprowadzoną w latach 1979–1980 przez wykonawcę Cottenier z Aalbeke, według projektu architekta Waltera Snauwaerta z Ostendy.

Co można dziś zobaczyć wewnątrz?

Młyn ma dwie kondygnacje: piętro mielenia oraz piętro kamieni młyńskich. Na piętrze kamieni znajdują się dwie pary kamieni młyńskich, natomiast na piętrze mielenia stoi urządzenie do płatkowania owsa. Po latach zaniedbania i dwóch wojnach światowych Kalfmolen znów działa jako sprawny drewniany wiatrak — gdy nie mieli zboża, entuzjaści-młynarze oprowadzają odwiedzających po wnętrzu, pokazując mechanizm od środka.

Czy można zwiedzać?

Kalfmolen bywa udostępniany zwiedzającym przy okazji wydarzeń takich jak Open Monumentendag (Dzień Otwartych Zabytków), kiedy razem z pobliskim Molen van Callant otwiera swoje drzwi dla publiczności. To rzadka okazja, by zobaczyć działający mechanizm wiatraka od wewnątrz i porozmawiać z osobami, które go obsługują.

Najczęstsze pytania

Czy Kalfmolen wciąż miele zboże? Regularna działalność młynarska zakończyła się w 1927 roku, ale mechanizm jest utrzymywany w stanie sprawnym i okazjonalnie uruchamiany.

Gdzie dokładnie stoi młyn? Na wale Graaf Jansdijk, w dzielnicy Het Kalf, tuż przy Het Zoute w gminie Knokke-Heist.

Czym różni się koźlak od innych typów wiatraków? W koźlaku obraca się cała konstrukcja młyna wokół centralnego słupa (koźliska), a nie tylko jego górna część — to jeden z najstarszych typów wiatraków w Europie Zachodniej.