Bosmolen

Bosmolen to niewielki, drewniany wiatrak na podmurówce, stojący w Knokke, w gminie Knokke-Heist na belgijskim wybrzeżu. Znany też jako Oude Molen ("stary młyn") czy francuskim mianem Le Vieux Moulin, jest jednym z ostatnich śladów po dawnej sieci wiatraków, które niegdyś pracowały w tej części Flandrii Zachodniej.

Skąd wziął się ten młyn?

Wiatrak zbudował w 1858 roku piekarz Karel Lievens. Postawił go na tzw. tornoi — murowanej podstawie w kształcie wieżyczki — na gruncie należącym do Karela Serweytensa, kupca ze Sint-Pieters-op-den-Dijk. Taka konstrukcja, łącząca drewnianą część obrotową z kamiennym lub ceglanym cokołem, była typowa dla mniejszych młynów użytkowych budowanych w tamtym okresie na terenach nadmorskich.

Gdzie dokładnie stoi?

Bosmolen znajduje się przy Boslaan, w sąsiedztwie kościoła Sint-Margaretha oraz wydm otaczających Knokke. Ta lokalizacja — blisko wybrzeża, na otwartym, wystawionym na wiatr terenie — nie była przypadkowa: młyny wiatrowe stawiano tam, gdzie wiatr wiał najsilniej i najbardziej regularnie.

Jak długo pracował?

Młyn pełnił swoją pierwotną, gospodarczą funkcję do 1907 roku. Po tym czasie przestał być używany do mielenia i zaczął stopniowo popadać w ruinę. W marcu 1886 roku, jeszcze w okresie czynnej pracy, silna burza zerwała z konstrukcji wał i skrzydła — uszkodzenia naprawiono, a młyn wrócił do użytku.

Jak uratowano Bosmolen przed zniknięciem?

Już w latach 20. XX wieku pojawiły się starania o zachowanie młyna, ponieważ uznano go za element ważny dla krajobrazu okolicy. Przełomowym momentem był rok 1932, gdy zrujnowaną budowlę odkupił baron Snoy d'Oppuers. Zlecił on wykonawcy budowlanemu Edmondowi Mergaertowi z Knokke rozebranie młyna i jego ponowne złożenie — w praktyce odtworzenie konstrukcji w nowym miejscu lub stanie, tak by przetrwała kolejne dekady.

Co zmieniło się w młynie później?

W 1974 roku przeprowadzono kolejną istotną naprawę: drewnianą głowicę wału oraz belki zastąpiono spawaną, żelazną głowicą. Nowe elementy metalowe pochodziły od producenta z Gistel. Ta wymiana pozwoliła zachować sylwetkę młyna, choć oznaczała odejście od w pełni drewnianej konstrukcji, jaką miał pierwotnie.

Czy Bosmolen wciąż działa?

Nie. Mimo że młyn jest regularnie konserwowany i utrzymywany w dobrym stanie wizualnym, nie ma już możliwości, by ponownie zaczął się obracać. Pełni dziś funkcję czysto pamiątkową i krajobrazową — świadka dawnego przemysłu wiatrakowego na tym terenie, a nie działającego obiektu produkcyjnego.

Najczęstsze pytania

Czy Bosmolen można zwiedzać od środka? Dostępne źródła nie precyzują aktualnych zasad zwiedzania wnętrza — młyn funkcjonuje przede wszystkim jako element krajobrazu i punkt orientacyjny w Knokke.

Dlaczego młyn nazywa się też "Oude Molen"? To po prostu niderlandzkie określenie "stary młyn" — nazwa odnosząca się do jego wieku i historycznego charakteru, używana zamiennie z nazwą Bosmolen oraz francuskim Le Vieux Moulin.

Kto obecnie dba o stan młyna? Źródła nie podają dokładnie, kto sprawuje bieżącą opiekę nad obiektem, jednak podkreślają, że mimo braku funkcji użytkowej młyn jest systematycznie konserwowany.

Czy młyn przetrwał w oryginalnej, drewnianej formie? Nie w całości — w 1974 roku część drewnianych elementów wału zastąpiono żelaznymi, dostarczonymi przez producenta z Gistel, co było konieczne dla zachowania konstrukcji.