Hoekemolen

Hoekemolen to murowany wiatrak typu grondzeiler stojący we wsi Hoeke, należącej do gminy Damme w Flandrii Zachodniej, przy Natiënlaan 21. Przez wieki służył jako młyn zbożowy i dziś jest jednym z charakterystycznych punktów na płaskim, poldery pokrytym krajobrazie tego zakątka Belgii.

Skąd wziął się młyn w Hoeke?

Hoeke miało własny wiatrak typu standerdmolen już w 1324 roku, ale budowla ta została zniszczona przez powódź. Mieszkańcy musieli wówczas dowozić zboże do przemiału do Oostmolen w pobliskim Oostkerke — młyna wzmiankowanego po raz pierwszy w 1405 roku. Sytuacja zmieniła się przed 1481 rokiem, gdy ten sam standerdmolen przeniesiono z Oostkerke z powrotem do Hoeke, przywracając wsi własny młyn.

Jak zmieniała się konstrukcja młyna?

Drewniana konstrukcja typu standerdmolen z czasem ustąpiła miejsca solidniejszej budowli murowanej — młyn przebudowano w cegle w 1840 roku. Mimo początkowych trudności z utrzymaniem działalności, rodzina młynarzy Van Holm kontynuowała pracę w Hoekemolen przez kolejne dziesięciolecia; jeszcze w 1848 roku młynarzem był Joannes Van Holm.

Co działo się z młynem w XX wieku?

Losy Hoekemolen odmieniły się na dobre, gdy w 1936 roku młyn zakupiło państwo belgijskie. Rok później, w 1937 roku, odrestaurowano jego zewnętrzną powłokę, choć sam młyn nie wrócił wtedy do czynnego mielenia zboża. Prawdziwie kompleksowa renowacja — obejmująca zarówno wnętrze, jak i elewację — nastąpiła dopiero w 1969 roku, przeprowadzona przez firmę młynarską Peel z Gistel. Prace zakończono 17 sierpnia 1971 roku, przywracając młynowi dawny wygląd.

Jaki status ochronny ma dziś Hoekemolen?

W 1981 roku młyn wraz z otaczającym go terenem objęto ochroną na mocy dekretu królewskiego, co potwierdziło jego wartość jako zabytku techniki i architektury. W 1999 roku obiekt przeszedł na własność Regionu Flamandzkiego, a w 2001 roku wydzierżawiono go Fundacji Dziedzictwa Flamandzkiego (Vlaamse Erfgoed), znanej dziś jako Herita vzw — organizacji zajmującej się ochroną i udostępnianiem zabytków w regionie.

Czy młyn nadal może mleć zboże?

Tak. Ostatnia duża renowacja Hoekemolen zakończyła się pod koniec 2012 roku. Prace budowlane wykonała firma Vlassak-Verhulst ze Schilde, a o przywrócenie młyna do stanu funkcjonalnego zadbał wolontariusz-młynarz Filip Devoldere. Dzięki tym staraniom Hoekemolen odzyskał zdolność do mielenia zboża i dziś funkcjonuje nie tylko jako zabytek, ale też jako żywy przykład tradycyjnego rzemiosła młynarskiego.

Najczęstsze pytania

Jakiego typu jest Hoekemolen? To okrągły, murowany wiatrak typu grondzeiler, pierwotnie zbudowany jako młyn zbożowy.

Gdzie dokładnie znajduje się młyn? We wsi Hoeke, w gminie Damme, w prowincji Flandria Zachodnia w Belgii, przy Natiënlaan 21.

Od kiedy istnieje młyn w tym miejscu? Wcześniejszy wiatrak w Hoeke wzmiankowano już w 1324 roku, jednak obecna konstrukcja pochodzi z młyna przeniesionego z Oostkerke przed 1481 rokiem i przebudowanego w cegle w 1840 roku.

Kto opiekuje się dziś młynem? Młyn należy do Regionu Flamandzkiego, a jego utrzymaniem i udostępnianiem zajmuje się organizacja Herita vzw.

Czy młyn wciąż działa? Po renowacji zakończonej w 2012 roku Hoekemolen odzyskał zdolność do mielenia zboża i jest obsługiwany przez wolontariusza-młynarza.