Josef Konšel

Josef Konšel to postać upamiętniona pomnikiem w Kanicích na Morawach — ksiądz, leśnik i wykładowca akademicki, którego życie splotło się z rozwojem nowoczesnego leśnictwa w Czechach. Niewielki pomnik w tej podbrneńskiej miejscowości przypomina o człowieku, którego nazwisko do dziś pojawia się w podręcznikach leśnych na terenach czeskich uczelni rolniczych.

Kim był Josef Konšel?

Josef Konšel urodził się w 1875 roku w Určicích, a zmarł w 1958 roku. Był księdzem katolickim, jednocześnie zawodowo związanym z leśnictwem jako naukowiec i wykładowca. Pełnił funkcję dziekana, a następnie rektora Wysokiej Szkoły Rolniczej w Brnie — uczelni, która dała początek dzisiejszemu ośrodkowi akademickiemu kształcącemu leśników na Morawach. Współcześni uznają go za jednego z czołowych europejskich specjalistów leśnictwa swojej epoki oraz za jednego ze współtwórców nowoczesnego podejścia do hodowli lasu w czeskich krajach.

Dlaczego akurat w Kanicích stoi jego pomník?

Kanice leżą w lesistej okolicy na północ od Brna, niedaleko Bílovic nad Svitavou — regionu ściśle związanego z tradycją leśnictwa akademickiego, jaką współtworzył Konšel jako rektor brneńskiej uczelni rolniczej. To właśnie w lasach w tej części Moraw upamiętniono go w kilku miejscach, co świadczy o wadze, jaką miejscowi leśnicy przywiązują do jego dorobku. Pomnik w Kanicích jest jednym z takich punktów pamięci, wpisanym w krajobraz lasów, którymi Konšel się zajmował i które opisywał w swoich pracach naukowych.

Czym jest Lesnický Slavín i jaki miał z nim związek?

Konšel razem z Rudolfem Hašą stał u źródeł idei Lesnickiego Slavína — sieci pomników poświęconych zmarłym, zasłużonym postaciom czeskiego leśnictwa, rozsianych po lasach całego kraju. Był więc nie tylko naukowcem i nauczycielem akademickim, ale też inicjatorem samej tradycji upamiętniania leśników w terenie. Z czasem on sam stał się jedną z osób, którym taką pamięć poświęcono — co nadaje pomnikowi w Kanicích dodatkowy, symboliczny wymiar: uczczono nim człowieka, który wcześniej wymyślił sposób uczczenia innych.

Gdzie jeszcze można spotkać pomniki Josefa Konšela?

Poza Kanicami, pamięć o Konšelu utrwalono również w lasach bílovickich, gdzie w 1969 roku stanął pomnik złożony z dwóch głazów czerwonego piaskowca sprowadzonego z kamieniołomu w Babí. Kolejny pomnik, odsłonięty w 2000 roku przez Lasy Państwowe (Lesy České republiky), znajduje się w Ráztoce, obecnie części Trojanovic w powiecie nowojiczyńskim, w Beskidach. Fakt, że upamiętniono go w kilku odległych od siebie regionach kraju, pokazuje, jak szeroki zasięg miała jego działalność naukowa i dydaktyczna, wykraczająca poza jeden ośrodek akademicki.

Najczęstsze pytania

Kim był Josef Konšel? Był czeskim księdzem, leśnikiem i naukowcem (1875–1958), dziekanem i rektorem Wysokiej Szkoły Rolniczej w Brnie, uznawanym za jednego z czołowych europejskich specjalistów leśnictwa swojej epoki.

Dlaczego pomnik stoi właśnie w Kanicích? Kanice leżą w lesistej okolicy pod Brnem, blisko regionu, z którym Konšel był związany zawodowo jako rektor brneńskiej uczelni rolniczej kształcącej leśników.

Czym jest Lesnický Slavín? To zainicjowana przez Konšela i Rudolfa Hašę sieć pomników w czeskich lasach, poświęconych zasłużonym, zmarłym postaciom leśnictwa.

Czy istnieją inne pomniki Josefa Konšela? Tak — w lasach bílovickich (od 1969 roku) oraz w Ráztoce w Beskidach (odsłonięty w 2000 roku przez Lesy České republiky).

Czy Josef Konšel ma coś wspólnego z dyplomatą Josefem Korbelem? Nie — to dwie różne osoby o podobnie brzmiących nazwiskach. Josef Konšel to czeski ksiądz i leśnik, a Josef Korbel to XX-wieczny czeski dyplomata, ojciec Madeleine Albright.