Tablica pamiątkowa José Rizala w Brukseli

Tablica pamiątkowa José Rizala w Brukseli upamiętnia jeden z epizodów życia najsłynniejszego bohatera narodowego Filipin. Znajduje się przy ulicy Rue Philippe de Champagne, w centralnej części belgijskiej stolicy, na budynku, w którym filipiński pisarz i lekarz mieszkał na przełomie lat 1890 i 1891. To krótki przystanek dla każdego, kto interesuje się historią Azji Południowo-Wschodniej, literaturą lub dziejami europejskiej emigracji.

Kim był José Rizal?

José Rizal (1861–1896) był lekarzem okulistą, pisarzem, poetą i działaczem reformatorskim. Jego powieści „Noli me tangere" i „El Filibusterismo" ukazały nadużycia hiszpańskiej administracji kolonialnej i Kościoła na Filipinach. Został stracony w 1896 roku w Manili i do dziś jest uznawany za symbol filipińskiej tożsamości narodowej. Jego rocznice obchodzi się na całym świecie, także w ambasadach i wśród środowisk filipińskiej diaspory.

Co Rizal robił w Brukseli?

Według źródeł Rizal mieszkał w Brukseli od 28 marca 1890 do 23 lipca 1891 roku. W tym czasie pracował nad drugą powieścią, „El Filibusterismo", kontynuacją swojego debiutu. Bruksela była dla niego tańszą alternatywą dla innych europejskich stolic, a jednocześnie miejscem, z którego mógł utrzymywać kontakt z filipińskimi działaczami przebywającymi na emigracji.

Tablica i jej historia

Tablicę ufundował w 2007 roku filipiński Narodowy Instytut Historyczny, obecnie działający jako Narodowa Komisja Historyczna Filipin (NHCP). Odsłonięcie wiązało się z obchodami rocznicy urodzin Rizala, przypadającej 19 czerwca, a wsparcie okazali także filipiński resort spraw zagranicznych oraz Zakon Rycerzy Rizala w Belgii. Tekst na tablicy jest zapisany w języku francuskim.

W źródłach pojawia się rozbieżność co do numeru budynku przy Rue Philippe de Champagne: najczęściej podawany jest numer 42, ale w części publikacji występuje 38. Warto więc rozejrzeć się po obu stronach wejścia i pamiętać, że to niewielki, łatwy do przeoczenia obiekt.

Jak zwiedzać?

Tablica jest widoczna z ulicy i nie wymaga biletu ani rezerwacji, można ją obejrzeć o każdej porze. Zajmie zaledwie kilka minut, dlatego najlepiej połączyć ją ze spacerem po śródmieściu Brukseli. Współrzędne miejsca to około 50,8433 N, 4,3474 E.

Najczęstsze pytania

Czy wejście jest płatne? Nie. Tablica znajduje się na zewnątrz budynku, a oglądanie jej z ulicy jest bezpłatne.

Czy można wejść do środka domu? Nie, to budynek mieszkalny i nie jest udostępniany zwiedzającym. Pamiątką jest sama tablica.

Czy w Belgii są inne miejsca związane z Rizalem? Tak. Rizal przebywał także w Gandawie, gdzie również znajduje się upamiętniająca go tablica, ustawiona jednak w 1959 roku.

Ile czasu potrzeba na wizytę? Wystarczy kilka minut, chyba że chcesz przeczytać tekst na tablicy i poświęcić chwilę na refleksję nad losami filipińskiego bohatera.

Dla kogo jest to miejsce? Dla miłośników historii kolonializmu, literatury, wątków filipińskich w Europie i osób, które lubią odkrywać mniej oczywiste zakątki Brukseli.