Jinonice Castle

Jinonický zámeček to niewielki, barokowy zameczek w praskiej dzielnicy Jinonice, na Pradze 5, który po wielu latach zaniedbania przeszedł gruntowną rewitalizację i dziś stanowi jeden z ciekawszych przykładów połączenia zabytkowej architektury z nowoczesnym mieszkalnictwem w stolicy Czech.

Jak stara jest historia tego miejsca?

Osada Jinonice pojawia się w źródłach pisanych już w 1088 roku, w dokumencie fundacyjnym kapituły wyszehradzkiej — to jedna z najstarszych wzmianek o tej części Pragi. Pierwotnie stała tu obronna tvrz (średniowieczna warownia), która została zniszczona podczas wojny trzydziestoletniej. Dopiero po zakończeniu tego konfliktu majątek trafił w ręce Pavla Michny z Vacínova, który na miejscu dawnej warowni kazał wznieść dwór z niewielkim zameczkiem.

Kto przebudował zameczek i nadał mu obecny kształt?

Losy majątku po Michnach były burzliwe — dobra przeszły najpierw na syna Václava, a następnie na hrabiego Jiřího Ludvíka ze Sinzendorfu, który borykał się z problemami finansowymi i ostatecznie utracił posiadłość na licytacji. Kupił ją Ferdinand ze Schwarzenbergu; herb nad wejściem do dziś przypomina jego oraz jego żonę, Annę Marię von Sulz. To jednak Jan Adolf ze Schwarzenbergu w 1685 roku przeprowadził gruntowną przebudowę zarówno dworu gospodarczego, jak i samego zameczku, nadając mu cechy wczesnobarokowej rezydencji, które — mimo późniejszych, drobniejszych zmian — przetrwały do dziś. Kolejną falę modernizacji, tym razem w duchu klasycystycznym, przeszedł kompleks w 1815 roku. Ród Schwarzenbergów władał Jinonicami aż do 1945 roku, kiedy majątek został znacjonalizowany.

Co działo się z zameczkiem w XX wieku?

Po wojnie zameczek i przyległy dwór zaczęły służyć celom rolniczym, a budynek przez dekady stopniowo popadał w ruinę, tracąc swój dawny blask. Z tym miejscem wiążą się też ciekawe postacie — mieszkał tu m.in. czeski poeta, językoznawca i działacz odrodzenia narodowego Antonín Jaroslav Puchmajer, a lokalna historia przypomina również o postaci piwowara nazwiskiem Poupě, wspominanego jako jedna z ważnych postaci u początków czeskiego piwowarstwa.

Jak wygląda zameczek dzisiaj?

Po dziesięcioleciach zaniedbania kompleks doczekał się kompleksowej, wieloletniej rekonstrukcji prowadzonej pod nadzorem konserwatorów zabytków. Prace, które kosztowały około pół miliarda koron czeskich i trwały ponad dwa lata, przywróciły zabytkowe elementy — drewniane więźby dachowe, charakterystyczne skrzynkowe okna oraz sklepione korytarze. Odrestaurowano też detale, takie jak zegar słoneczny, niewielka wieżyczka i kamienny mostek. W miejscu dawnego dworu gospodarczego i zameczku powstało ponad pięćdziesiąt mieszkań — dziś to głównie budynek mieszkalny, a nie placówka muzealna, dlatego zwiedzanie ogranicza się w praktyce do oglądania elewacji i dziedzińca z zewnątrz.

Czy warto odwiedzić Jinonický zámeček?

Dla miłośników architektury i historii Pragi to ciekawy przystanek podczas spaceru po Jinonicach — dzielnicy łączącej zabudowę mieszkaniową z terenami zielonymi w okolicach stawu jinonickiego i Doliny Prokopskiej. Zameczek warto potraktować jako element dłuższej trasy pieszej po tej części Pragi 5, a nie jako samodzielny cel wycieczki, ponieważ wnętrza są obecnie prywatnymi mieszkaniami.

Najczęstsze pytania

Kiedy powstał Jinonický zámeček? Obecny kształt zawdzięcza przebudowie z 1685 roku przeprowadzonej przez Jana Adolfa ze Schwarzenbergu, choć osada Jinonice jest wzmiankowana już w 1088 roku.

Kto był właścicielem zameczku? Kolejno władali nim m.in. Pavel Michna z Vacínova, ród Sinzendorfów oraz — najdłużej, aż do 1945 roku — ród Schwarzenbergów.

Czy można dziś zwiedzać wnętrza zameczku? Nie — po rekonstrukcji budynek pełni funkcję mieszkalną, więc dostępne jest jedynie oglądanie zabytkowej elewacji i dziedzińca z zewnątrz.

Kiedy zakończono ostatnią rekonstrukcję? Prace renowacyjne, trwające ponad dwa lata, zakończyły się w 2023 roku, a pierwsi mieszkańcy wprowadzili się wiosną tego samego roku.

Jaka znana postać jest związana z tym miejscem? W zameczku mieszkał czeski poeta i działacz odrodzenia narodowego Antonín Jaroslav Puchmajer.