Jewish cemetery in Volyně

Żydowski cmentarz w Volyni to jeden z najlepiej zachowanych śladów wielowiekowej obecności społeczności żydowskiej w południowych Czechach. Znajduje się przy ulicy U vodojemu, na skraju miasta Volyně w powiecie Strakonice, i od dawna stanowi cel wycieczek osób zainteresowanych historią regionu oraz architekturą sepulkralną.

Kiedy powstał cmentarz?

Nekropolię założono w XVII wieku, a jej ostatnie powiększenie miało miejsce w roku 1870. Na obecnym obszarze około 1357 m² zachowało się blisko 200 nagrobków pochodzących z okresu od końca XVII wieku aż po lata trzydzieste XX wieku. Najstarsze płyty, wykonane z białego marmuru, liczą sobie nawet trzysta lat, a najstarszy nadal czytelny napis nagrobny datowany jest na rok 1689.

Skąd wzięła się żydowska społeczność w Volyni?

Pierwsi Żydzi pojawili się w mieście jeszcze przed rokiem 1500, a udokumentowane osadnictwo w dzielnicy Hradčany sięga roku 1520. Wśród najwcześniej wzmiankowanych mieszkańców wymienia się Jakuba, związanego z organizacją poboru broni, oraz Lazara, który w 1565 roku nabył w mieście dom. Wraz z rozwojem gminy żydowskiej pojawiła się potrzeba wydzielenia osobnej dzielnicy – w tym celu wykupiono teren, na którym w latach 1838–1840 wzniesiono synagogę, odnowioną następnie w 1890 roku.

Co można zobaczyć na cmentarzu dzisiaj?

Teren nekropolii pokrywają bogato zdobione nagrobki, świadczące o zamożności i tradycjach dawnej gminy. W 1912 roku odnowiono cmentarny mur oraz pomnik, a obok wzniesiono domek dla dozorcy cmentarza – budynek ten później przystosowano do celów mieszkalnych. Kolejny remont przeprowadzono w 1988 roku. Niedaleko dawnego domu dozorcy stoi symboliczny nagrobek poświęcony pamięci ofiar zamordowanych w obozach koncentracyjnych podczas drugiej wojny światowej – przypomina on o tragicznym losie, jaki spotkał wielu członków miejscowej społeczności żydowskiej.

Ostatnie pochówki na cmentarzu odbyły się jeszcze przed wybuchem wojny. Dziś obiekt jest chroniony jako zabytek kultury Republiki Czeskiej, co pozwoliło zachować go w stosunkowo dobrym stanie mimo upływu czasu i burzliwej historii regionu.

Czy warto odwiedzić cmentarz w Volyni?

Miejsce to jest interesujące zarówno dla miłośników historii Żydów czeskich, jak i dla osób szukających spokojnych, kameralnych zakątków z bogatą warstwą historyczną. Gęsto rozmieszczone, częściowo pochylone nagrobki, porośnięte mchem i otoczone zielenią, tworzą nastrojową scenerię typową dla starych cmentarzy żydowskich w Czechach. Warto połączyć wizytę ze zwiedzaniem pobliskiej synagogi w Volyni, która wraz z cmentarzem tworzy spójny obraz dawnej gminy żydowskiej tego miasta.

Najczęstsze pytania

Jak duży jest cmentarz żydowski w Volyni? Zajmuje powierzchnię około 1357 m² i mieści blisko 200 zachowanych nagrobków.

Skąd pochodzi najstarszy nagrobek? Najstarszy czytelny nagrobek pochodzi z 1689 roku, choć niektóre płyty mogą być starsze.

Czy na cmentarzu znajdują się upamiętnienia ofiar Holokaustu? Tak, w pobliżu dawnego domu dozorcy stoi symboliczny nagrobek poświęcony pamięci osób zamordowanych w obozach koncentracyjnych.

Czy cmentarz jest chroniony prawnie? Tak, figuruje jako zabytek kultury Republiki Czeskiej.