Zamek w Jemnicach (Zámek Jemnice)

Zamek w Jemnicach stoi w samym sercu Jemnic, jednego z najstarszych miast królewskich na Morawach, w kraju Vysočina. Budowla przeszła w ciągu wieków drogę od wczesnośredniowiecznego grodu przez gotycką warownię i renesansową rezydencję aż po barokowy pałac, a dziś jako własność miasta pełni funkcję muzealną i wystawienniczą. To rzadki przykład obiektu, w którego bryle da się prześledzić niemal całą historię czeskiej architektury obronnej i rezydencjonalnej naraz.

Jak zaczęła się historia zamku?

Początki miejsca sięgają XIII wieku, kiedy stał tu romański dwór. W 1227 roku król Przemysł Otakar I nakazał obwarować Jemnice przeciwko najazdom z Austrii i wznieść wczesnogotycką warownię z okrągłą wieżą. Zamek zbudowano na planie tzw. kasztelu francuskiego typu — rozwiązania w czeskich krajach niemal niespotykanego — i połączono bezpośrednio z murami miejskimi, tak że twierdza i miasto broniły się jako jeden organizm.

Kiedy warownia zmieniła się w renesansowy zamek?

Przez ponad trzy stulecia obiekt należał do korony czeskiej. Dopiero w 1530 roku trafił w ręce panów z Lomnice, którzy pod koniec XVI wieku przebudowali średniowieczną warownię na renesansową rezydencję. Powstał wówczas dwupiętrowy zamek złożony z czterech skrzydeł otaczających prostokątny dziedziniec — układ, który w dużej mierze zachował się do dziś i wyznacza obecny kształt bryły.

Skąd wzięła się barokowa fasada?

Współczesny, barokowy wygląd zamek zawdzięcza przebudowie po 1734 roku, przeprowadzonej według projektu architekta Antona Erharda Martinelliego, cenionego twórcy działającego w kręgu wiedeńskiego dworu. To właśnie ta faza nadała elewacjom charakter, jaki widzą dziś odwiedzający.

Kim byli kolejni właściciele zamku?

W 1815 roku majątek kupił dyplomata hrabia Josef Filip Stadion. Od 1842 do 1945 roku właścicielami zamku był ród Pallavicinich, jedna z ważniejszych arystokratycznych rodzin ówczesnych Moraw. W 1943 roku, w czasie wojny, w murach zamku ukryto część wiedeńskich zbiorów sztuki, a jego pomieszczenia służyły jako internat dla studentów wiedeńskiego konserwatorium muzycznego.

Co działo się z zamkiem po 1945 roku?

Po zakończeniu wojny majątek skonfiskowano, a budynki przez kolejne dekady wykorzystywało wojsko na koszary i kwatery dla żołnierzy. Wyposażenie wnętrz trafiło wówczas do muzeów w pięciu innych czeskich miejscowościach, a zamkowa biblioteka — na Uniwersytet Palackého w Ołomuńcu. Dopiero na początku lat 90. XX wieku zamek przeszedł w ręce miasta Jemnice, które od tego czasu zarządza obiektem i udostępnia go zwiedzającym.

Co można dziś zobaczyć w zamku?

Zamek pełni dziś funkcję atrakcji turystycznej miasta — jego wnętrza i dziedziniec można zwiedzać w sezonie letnim, a sama bryła stanowi jeden z najbardziej charakterystycznych punktów historycznego centrum Jemnic, obok pobliskich murów miejskich i wieży kościoła św. Stanisława.

Najczęstsze pytania

Gdzie znajduje się zamek w Jemnicach? W centrum Jemnic, jednego z najstarszych miast królewskich na Morawach, w kraju Vysočina w Czechach.

Jak stary jest zamek? Najstarsze elementy sięgają 1227 roku, kiedy król Przemysł Otakar I kazał wznieść tu wczesnogotycką warownię połączoną z murami miejskimi.

Kto przebudował zamek na formę barokową? Obecny, barokowy wygląd zamek zyskał po 1734 roku dzięki przebudowie według projektu architekta Antona Erharda Martinelliego.

Do kogo należał zamek przed 1945 rokiem? Od 1842 do 1945 roku właścicielem był ród Pallavicinich, wcześniej, od 1815 roku, majątek należał do hrabiego Josefa Filipa Stadiona.

Kiedy zamek przeszedł na własność miasta? Po latach wykorzystania przez wojsko po 1945 roku, zamek na początku lat 90. XX wieku przekazano miastu Jemnice, które zarządza nim do dziś.

Kiedy można zwiedzać zamek? Zamek udostępniany jest zwiedzającym w sezonie letnim; dokładne godziny warto sprawdzić w miejscowym centrum informacji turystycznej przed wizytą.