Stary Zamek w Jevišovicích

Stary Zamek w Jevišovicích to średniowieczna warownia wznosząca się na skalnym cyplu w zakolu rzeki Jevišovky, na południowej Morawie, w powiecie znojemskim. To jeden z dwóch zamków w miasteczku — obok niego stoi Nowy Zamek, którego obecna, historyzująca forma pochodzi z 1899 roku i jest osobnym obiektem. Stary Zamek to starsza, dużo bardziej surowa budowla, dziś częściowo w ruinie, częściowo zaadaptowana na muzeum.

Jak powstał Stary Zamek?

Pierwsza warownia w Jevišovicích należała do rodu Boček i powstała między 1278 a 1288 rokiem. Zniszczyły ją wojska katolickie na początku wojen husyckich w 1421 roku — tamtego zamku już nigdy nie odbudowano. To, co dziś nazywamy Starym Zamkiem, wzniósł w pierwszej trzeciej XV wieku Sezema z możnego rodu Kunštátów, gałęzi jevišowickiej. Powstał więc jako drugi z kolei zespół zamkowy w tym miejscu.

Jak zmieniała się jego architektura?

W XVI i XVII wieku obiekt otrzymał kształt zbliżony do dzisiejszego: gotyckie jądro dobudowano o elementy renesansowe i wczesnobarokowe. Wśród kolejnych właścicieli byli książęta z rodu Podiebradów linii minstersko-oleśnickiej, a także Jan Ludvík Raduit de Souches (1608–1682) — słynny dowódca wojskowy, który w 1645 roku obronił Brno przed oblężeniem szwedzkim. Na zamku zachowała się kaplica św. Ludwika z 1664 roku, dziś wykorzystywana do ślubów i koncertów.

Dlaczego Jevišovice są ważne dla archeologów?

Wzgórze zamkowe i okolica dały nazwę „kulturze jevišovickiej" — eneolitycznej (późnokamiennej) kulturze archeologicznej datowanej na około 3100–2800 lat p.n.e., jednej z ważniejszych jednostek chronologicznych epoki miedzi na Morawach. Znaleziska z tego okresu, obok ekspozycji poświęconej historii samego zamku, można oglądać w zbiorach udostępnianych na miejscu.

Co dziś mieści się w zamku?

Od 1973 roku obiektem zarządza Muzeum Morawskie w Brnie (Moravské zemské muzeum). W jego wnętrzach urządzono stałe ekspozycje: kolekcję instrumentów klawiszowych, meble ludowe z regionu, a także wystawy archeologiczne i historyczne poświęcone samemu zamkowi. Zamek stoi na skale, dostęp prowadzi ścieżką od strony miasteczka — to nie jest obiekt dostępny dla samochodów bezpośrednio pod bramą.

Kiedy można zwiedzać?

Zamek otwarty jest sezonowo — od maja do września, z pełnym, codziennym harmonogramem w lipcu i sierpniu, a w pozostałych miesiącach sezonu w weekendy, święta i wybrane dni tygodnia. Zwiedzanie odbywa się za biletem wstępu.

Najczęstsze pytania

Czym różni się Stary Zamek od Nowego Zamku w Jevišovicích? Stary Zamek to gotycko-renesansowa budowla z pierwszej trzeciej XV wieku, stojąca na skale nad rzeką Jevišovką. Nowy Zamek to odrębny obiekt o obecnej, historyzującej formie z 1899 roku — nie należy ich mylić.

Czy na terenie zamku prowadzono wykopaliska archeologiczne? Tak, okolica dała nazwę eneolitycznej „kulturze jevišovickiej", datowanej na ok. 3100–2800 p.n.e. — to jedna z ważniejszych jednostek chronologicznych epoki miedzi na Morawach.

Kto zarządza zamkiem obecnie? Od 1973 roku Stary Zamek jest oddziałem Muzeum Morawskiego w Brnie, z ekspozycjami archeologicznymi, historycznymi i etnograficznymi.

Czy da się tam wziąć ślub? Tak, na zamku zachowała się kaplica św. Ludwika z 1664 roku, wykorzystywana do ceremonii ślubnych i koncertów.

Jak dojechać i dojść do zamku? Zamek leży w Jevišovicích w powiecie znojemskim, na skalnym cyplu nad rzeką Jevišovką; do wejścia prowadzi piesza ścieżka od strony miasteczka.