Iglesia de Santo Tomás de Villanueva

Iglesia de Santo Tomás de Villanueva to XVII-wieczny kościół w Saragossie, dawna świątynia klasztoru augustianów znana też jako Iglesia de la Mantería. Skromna z zewnątrz bryła kryje jedno z najcenniejszych barokowych wnętrz w Aragonii — malowidła ścienne autorstwa nadwornego malarza króla Karola II.

Skąd wziął się ten kościół?

Budowę ufundował z zapisu testamentowego Martín de Funes y Copones, przekazując majątek zakonowi augustianów na wzniesienie kolegium pod wezwaniem Santo Tomás de Villanueva i San Jorge. Kamień węgielny położono w 1663 roku, a prace budowlane, prowadzone na planie krzyża greckiego, zakończono dwie dekady później, w 1683 roku. Świątynię konsekrowano w 1686 roku.

Co warto zobaczyć w środku?

Największą atrakcją jest dekoracja malarska kopuł i ścian, wykonana w 1685 roku przez Claudio Coello — jednego z ostatnich wielkich malarzy hiszpańskiego baroku, pracującego dla dworu Karola II — wraz z jego uczniem Sebastiánem Muñozem. Cykl malowideł nawiązuje do tematyki kontrreformacyjnej i skupia się na postaci świętego Tomasza z Villanueva, patrona kościoła. Historycy sztuki uznają ten zespół dekoracyjny za jeden z najwybitniejszych przykładów malarstwa ściennego tamtej epoki w Hiszpanii. Sam układ przestrzenny budowli — plan krzyża greckiego z centralną kopułą — pozwala w pełni wyeksponować malowidła, które otaczają zwiedzającego ze wszystkich stron.

Jak kościół przetrwał do dziś?

Losy budowli nie zawsze były spokojne. Kościół ucierpiał podczas wojny na Półwyspie Iberyjskim na początku XIX wieku, a później, wskutek dziewiętnastowiecznej desamortyzacji (konfiskaty majątków kościelnych przez państwo hiszpańskie), został opuszczony i popadł w zaniedbanie. Odrodzenie przyszło w 1883 roku, kiedy obiekt przejęły siostry pijarki (Escolapias) — rok później, 18 maja 1884 roku, w dawnym klasztorze otwarto szkołę, która funkcjonuje w tym miejscu do dziś. Docenienie wartości historycznej i artystycznej zabytku przyszło w XX wieku: dekretem Ministerstwa Oświaty i Sztuk Pięknych z 4 stycznia 1946 roku kościół uzyskał status Zabytku Narodowego.

Kiedy przyjechać i jak dotrzeć?

Kościół znajduje się w centrum Saragossy, w łatwo dostępnej części miasta, blisko innych zabytków starówki — warto połączyć wizytę ze zwiedzaniem pobliskich atrakcji historycznych. Ponieważ obiekt pełni funkcję szkolną, dostęp do wnętrza bywa ograniczony do określonych godzin lub okazji — przed wizytą dobrze sprawdzić aktualne informacje o otwarciu, najlepiej rano w dni powszednie, gdy prawdopodobieństwo wejścia do środka jest największe. Sama okolica nadaje się do zwiedzania przez cały rok, choć wiosna i jesień w Saragossie oferują najbardziej komfortową temperaturę na spacery po mieście.

Najczęstsze pytania

Czym jest Iglesia de Santo Tomás de Villanueva? To XVII-wieczny kościół dawnego klasztoru augustianów w Saragossie, znany z barokowych malowideł ściennych oraz pod nazwą Iglesia de la Mantería.

Kto namalował wnętrze kościoła? Dekorację malarską wykonał w 1685 roku Claudio Coello, malarz dworski Karola II, wspólnie ze swoim uczniem Sebastiánem Muñozem.

Czy kościół można zwiedzać? Budynek pełni dziś funkcję szkoły prowadzonej przez siostry pijarki, więc dostęp bywa ograniczony — warto sprawdzić aktualne godziny otwarcia przed wizytą.

Dlaczego kościół jest ważny historycznie? Ze względu na wysoką wartość artystyczną malowideł i architektury obiekt otrzymał w 1946 roku status Zabytku Narodowego Hiszpanii.