Iglesia de la Trinidad

Iglesia de la Trinidad to XVI-wieczna świątynia stojąca dziś w ruinie na skraju starego Canfranc (Canfranc-pueblo), niewielkiej miejscowości w regionie La Jacetania, w hiszpańskiej prowincji Huesca, u wrót aragońskich Pirenejów. Budynek, znany też pod pełną nazwą Iglesia de la Santísima Trinidad, leży przy wyjeździe z miasteczka w stronę Jaki i w regionalnym rejestrze fortyfikacji figuruje jako kościół obronny.

Kto ufundował kościół w Canfranc?

Historia świątyni zaczyna się w połowie XVI wieku, gdy Blasco de Les, zamożny kupiec pochodzący z Canfranc, postanowił własnym sumptem założyć fundację religijno-dobroczynną. Oprócz kościoła miała ona obejmować szpital dla ubogich i pielgrzymów oraz dom dla ośmiu beneficjentów kościelnych. Prace budowlane trwały latami — w 1556 roku wciąż nie były ukończone, a fundator zmarł w 1575 roku, nie doczekawszy finału inwestycji. Fundację formalnie zatwierdził papież Pius V, wydając w tym celu breve 10 stycznia 1571 roku.

Jak wygląda architektura kościoła?

Bryła świątyni łączy elementy gotyku z formami renesansowymi — to typowy przykład architektury przejściowej dla aragońskich Pirenejów tamtego okresu. Budynek ma plan prostokątny o wymiarach około 15,9 na 8 metrów, jedną nawę i węższe, kwadratowe prezbiterium. Od strony wschodniej dostawiono wieżę, a od południa zachowało się renesansowe wejście zdobione pilastrami i motywami dekoracyjnymi. Wewnątrz niegdyś znajdowały się bogate ołtarze i organy, a pod wieżą — kaplica grobowa rodziny fundatora, z okazałym nagrobkiem z leżącą postacią, wykonanym w 1610 roku.

Dlaczego dziś jest to ruina?

Po stuletnim okresie świetności fundacja zaczęła podupadać, a kapituła kościelna skurczyła się do przełożonego i dwóch beneficjentów. Instytucja przestała istnieć na początku XIX wieku, a opuszczony budynek zaczął niszczeć. W 1845 roku zaadaptowano go na koszary — stacjonowało w nich około trzydziestu żołnierzy. W 1944 roku kościół stracił dach i popadł w ruinę, jaką można oglądać do dziś. Ten sam 1944 rok zapisał się w historii starego Canfranc jako czas wielkiego osuwiska ziemi, które zniszczyło znaczną część zabudowy miejscowości i wymusiło budowę nowej osady w innym miejscu.

Co zobaczysz na miejscu dzisiaj?

Kościół nie ma dachu, ale w prezbiterium zachowały się gzymsy sklepienia i profilowane żebra, a także zamurowane dziś gotyckie okno maswerkowe. Na elewacji południowej wciąż można podziwiać renesansowy portal. W latach 2001-2004 rząd Aragonii przeprowadził prace konserwatorskie, które zabezpieczyły ruinę przed dalszą degradacją, nie przywracając jej jednak pierwotnej funkcji.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się Iglesia de la Trinidad? Przy wyjeździe ze starego Canfranc (Canfranc-pueblo) w kierunku Jaki, w prowincji Huesca, w regionie La Jacetania.

Czy kościół można zwiedzić od środka? Budynek jest ruiną bez dachu — ogląda się go z zewnątrz i przez otwarte przestrzenie dawnej nawy oraz prezbiterium.

Dlaczego kościół nazywa się też Santísima Trinidad? To pełne, oryginalne wezwanie świątyni — wiele źródeł i mieszkańców używa krótszej formy „de la Trinidad".

Czy to jedyny zabytek w starym Canfranc? Nie — stare Canfranc to niewielka miejscowość, której historię naznaczyło też osuwisko z 1944 roku, więc warto połączyć wizytę z obejrzeniem reszty miejscowości i okolicznych Pirenejów.