Husův sbor

Husův sbor to funkcjonalistyczny kościół w Lošticach na Morawach, należący do Kościoła Czechosłowackiego Husyckiego. Stoi na skraju miasta, przy drodze prowadzącej w stronę Mohelnicy, i wyraźnie różni się wyglądem od starszej, gotyckiej zabudowy sakralnej Loštic — to nie to samo miejsce co pobliski kościół św. Prokopa, lecz odrębna, znacznie młodsza świątynia.

Kiedy powstał Husův sbor i kto go zaprojektował?

Budynek wzniesiono w 1933 roku według projektu architekta Josefa Sovy. To był okres, w którym Kościół Czechosłowacki Husycki — powstały dopiero w 1920 roku jako niezależna wspólnota wyznaniowa — intensywnie budował własne miejsca kultu w duchu nowoczesnej, awangardowej architektury, odcinając się formą od tradycyjnych kościołów katolickich czy protestanckich. Loštický zbór wpisuje się dokładnie w ten trend.

Jak wygląda architektura kościoła?

Najbardziej charakterystycznym elementem budowli jest dach nawy głównej o kształcie łamanego łuku, oparty na lamelowej (kratownicowej) konstrukcji drewnianej. Ta sama konstrukcja tworzy jednocześnie wnętrze sufitu, dzięki czemu dach pełni podwójną funkcję — konstrukcyjną i estetyczną zarazem, widoczną także od środka. Przed nawą znajduje się przedsionek wejściowy z płaskim stropem, a w cofniętej części budynku umieszczono chór. Centralnym akcentem bryły jest kubiczna wieża, wyraźnie geometryczna w formie, typowa dla architektury konstruktywistycznej i funkcjonalistycznej lat 30. XX wieku. Całość prezentuje się surowo i nowocześnie, bez dekoracyjnych naleciałości charakterystycznych dla starszych kościołów.

Czy budynek był przebudowywany?

Tak. W trakcie późniejszej renowacji zamurowano niszę przeznaczoną dla duchownego w głównej nawie oraz wprowadzono pewne modyfikacje w konstrukcji dachu. Zmiany te nieco zatarły pierwotny, czysty układ wnętrza zaprojektowany przez Sovę, ale zasadnicza bryła i najbardziej rozpoznawalne elementy — łamany dach i kubiczna wieża — zachowały się do dziś.

Do jakiego wyznania należy świątynia?

Husův sbor to nazwa używana powszechnie dla miejsc kultu Kościoła Czechosłowackiego Husyckiego — wspólnoty religijnej nawiązującej nazwą do tradycji husyckiej, choć teologicznie i organizacyjnie będącej odrębnym, nowoczesnym Kościołem, niezwiązanym bezpośrednio z historycznym ruchem husyckim sprzed wieków. Takie „zbory husowe” można spotkać w wielu czeskich i morawskich miastach — każdy z nich to osobny budynek, zwykle z okresu międzywojennego lub powojennego.

Dlaczego warto zobaczyć Husův sbor w Lošticach?

Dla osób interesujących się architekturą XX wieku to przykład niewielkiego, ale konsekwentnie zaprojektowanego obiektu sakralnego z okresu międzywojennego, kontrastującego z historyczną zabudową miasta. Loštice są znane przede wszystkim z produkcji tvarůžków (serów olomunieckich) oraz z pobliskiego cmentarza żydowskiego, więc Husův sbor stanowi dodatkowy, mniej oczywisty punkt na trasie zwiedzania miasta.

Najczęstsze pytania

Czym różni się Husův sbor od kościoła św. Prokopa w Lošticach? To dwa odrębne obiekty sakralne w tej samej miejscowości — Husův sbor jest znacznie młodszą, funkcjonalistyczną budowlą z 1933 roku, należącą do Kościoła Czechosłowackiego Husyckiego, podczas gdy kościół św. Prokopa reprezentuje starszą tradycję katolicką.

Kto zaprojektował Husův sbor w Lošticach? Budynek zaprojektował architekt Josef Sova, a jego budowę ukończono w 1933 roku.

Co jest najbardziej charakterystyczne w architekturze tego kościoła? Dach nawy w kształcie łamanego łuku, wsparty na drewnianej konstrukcji lamelowej, która jednocześnie tworzy wnętrze sufitu, oraz kubiczna wieża akcentująca bryłę budynku.

Czy Husův sbor to nazwa unikalna dla Loštic? Nie — to ogólna nazwa stosowana dla świątyń Kościoła Czechosłowackiego Husyckiego w wielu miastach Czech i Moraw; loštický zbór jest jednym z konkretnych przykładów tego typu budowli.