Zamek Hrotovice

Zamek Hrotovice stoi na rynku niewielkiego miasteczka Hrotovice, około 18 kilometrów na południowy wschód od Třebíča, w kraju Vysočina we wschodnich Czechach. Ta czworoboczna, dwupiętrowa budowla, wpisana na listę zabytków kultury Republiki Czeskiej, przeszła drogę typową dla wielu czeskich rezydencji szlacheckich: od średniowiecznej warowni obronnej, przez renesansowy zamek, aż po barokową siedzibę magnacką, by dziś służyć jako budynek urzędu miejskiego.

Jak powstał zamek w Hrotovicích?

W miejscu dzisiejszej budowli stała w średniowieczu tvrz — obronna siedziba rycerska, starsza niż pierwsza pisemna wzmianka o samej osadzie Hrotovice z 1349 roku. Od 1437 do 1561 roku majątek należał do rodu Osovských z Doubravice, za których czasów warownia z pewnością już istniała, choć w źródłach pisanych pojawia się dopiero w połowie XVI wieku. Przełomowa przebudowa nastąpiła na przełomie XVI i XVII wieku, gdy Jiří Zahrádecký ze Zahrádek zamienił starą, częściowo już renesansowo zmodernizowaną warownię w reprezentacyjny, późnorenesansowy zamek na planie czterech skrzydeł.

Co stało się z zamkiem po bitwie na Białej Górze?

Losy Jiřího Zahrádeckiego i jego rodu odmieniła klęska stanów czeskich w bitwie na Białej Górze w 1620 roku. Jako uczestnik powstania przeciw Habsburgom, Zahrádecký stracił swoje majątki na rzecz korony — Hrotovice przeszły więc w ręce nowych, lojalnych wobec cesarza właścicieli, co było typowym losem posiadłości skonfiskowanych po tej przegranej wojnie stanowej.

Jak wygląda architektura zamku?

Zamek zbudowano jako czteroskrzydłową, dwupiętrową budowlę otaczającą prostokątny dziedziniec, który na trzech stronach otwierają piętrowe renesansowe arkady sklepione naprzemiennie sklepieniem krzyżowym i kolebkowym. Do dziś zachował się okazały kamienny portal zdobiony boniowaniem i półkolistym naczółkiem archiwolty — element typowy dla rezydencji przełomu epok renesansu i baroku. W południowym skrzydle znajdowała się średniowieczna kaplica, świadectwo najstarszej, jeszcze obronnej fazy istnienia siedziby.

Kto przebudował zamek w stylu barokowym?

Obecny, barokowy wygląd zamek zawdzięcza rodzinie Rodenów z Hirzenau i Hagendorfu, właścicielom Hrotovic w latach 1679–1826. To z ich inicjatywy na początku XVIII wieku przeprowadzono gruntowną barokizację całego założenia. Autorstwo przebudowy przypisuje się architektowi Mořicowi Grimmowi, znanemu z realizacji na Morawach, przy czym niewykluczony jest także udział Christiana Alexandra Oedtla.

Jacy właściciele posiadali zamek w XIX i XX wieku?

Po Rodenach majątek zmieniał właścicieli wraz z przemianami gospodarczymi XIX wieku. W 1845 roku Hrotovice nabyła rodzina Sinów — austriaccy finansiści i przemysłowcy pochodzenia greckiego, którzy przystosowali część pomieszczeń zamku na biura i mieszkania. W 1882 roku majątek kupił Anton Dreher junior, austriacki przedsiębiorca browarniczy, i pozostawał jego właścicielem aż do 1921 roku — epizod ten łączy niewielki morawski zamek z jedną z największych rodzin piwowarskich ówczesnej Europy Środkowej.

Co można dziś zobaczyć w zamku Hrotovice?

Obecnie zamek jest własnością gminy i pełni funkcję siedziby urzędu miejskiego Hrotovic. Dla zwiedzających budynek jest dostępny jedynie okazjonalnie, przy okazji lokalnych wydarzeń czy dni otwartych, nie zaś w ramach regularnych godzin zwiedzania — mimo to sama bryła zamku, renesansowe arkady dziedzińca i barokowy portal pozostają dostępne do obejrzenia z zewnątrz, z rynku miasteczka.

Najczęstsze pytania

Gdzie znajduje się zamek Hrotovice? Na rynku miasteczka Hrotovice, około 18 km na południowy wschód od Třebíča, w kraju Vysočina we wschodnich Czechach.

Kiedy powstał obecny zamek? Na przełomie XVI i XVII wieku, gdy Jiří Zahrádecký ze Zahrádek przebudował starszą średniowieczną warownię w późnorenesansowy zamek.

Kto nadał zamkowi barokowy wygląd? Rodzina Rodenów z Hirzenau i Hagendorfu, właściciele Hrotovic w latach 1679–1826, którzy na początku XVIII wieku zlecili barokową przebudowę przypisywaną architektowi Mořicowi Grimmowi.

Czy zamek Hrotovice można dziś zwiedzać? Budynek, obecnie siedziba urzędu miejskiego, udostępniany jest zwiedzającym tylko okazjonalnie; na co dzień można podziwiać go z zewnątrz od strony rynku.

Jacy jeszcze właściciele posiadali zamek? Wśród nich byli Osovští z Doubravice (1437–1561), rodzina Sinów (od 1845) oraz austriacki browarnik Anton Dreher junior (1882–1921).