Zamek w Myslibořicach

Zamek w Myslibořicach to barokowa rezydencja stojąca w zachodniej części wsi Myslibořice, w powiecie Třebíč, w kraju Vysočina na Morawach. Dwupiętrowy, trójskrzydłowy budynek nakryty dachem mansardowym od dekad nie służy już jako reprezentacyjna siedziba szlachecka, lecz jako dom opieki — co czyni go rzadkim przykładem zamku, który zachował swoją użytkową funkcję do dziś.

Co stało na miejscu zamku przed jego powstaniem?

Historia tego miejsca sięga średniowiecza. Już w XII wieku mogła tu stać ufortyfikowana wieża, o której pierwsza pisana wzmianka pochodzi z 1234 roku, a kolejna z 1373 roku. Wieża pełniła funkcję obronną i była zapewne skromnym, kamiennym punktem oporu, typowym dla tego regionu Moraw w okresie wczesnego średniowiecza. Dopiero stulecia później obiekt przeszedł przemianę, która nadała mu obecny charakter.

Kiedy wieża zmieniła się w renesansowy, a potem barokowy zamek?

W 1531 roku majątek kupił Václav Chroustenský z Malovaru, który kazał przebudować starą wieżę na renesansową rezydencję. Kolejna, znacznie głębsza metamorfoza nastąpiła w pierwszej ćwierci XVIII wieku, kiedy Ondřej Kryštof Ostašovský z Ostašova zlecił przebudowę w stylu barokowym. Pracami kierował austriacki architekt Jakob Prandtauer, znany z realizacji w duchu środkowoeuropejskiego baroku — jego udział w projekcie tłumaczy monumentalny, ale zarazem harmonijny charakter obecnej budowli.

Kto był kolejnym właścicielem i co się z zamkiem stało w XIX wieku?

W 1760 roku Myslibořice odkupił hrabia Rudolf Chotek, najwyższy kanclerz Królestwa Czech — jedna z najważniejszych postaci ówczesnej administracji habsburskiej. Prawdziwie kolekcjonerski rozdział w historii zamku otworzyła jednak rodzina Sina, która władała majątkiem od 1836 do 1921 roku. To właśnie Sinowie umieścili w rezydencji zbiory obrazów, książek i instrumentów muzycznych, zamieniając zamek w miejsce o wyraźnie kulturalnym charakterze.

Jak zamek stał się domem opieki?

W 1921 roku obiekt przeszedł na własność państwa czechosłowackiego. Już siedem lat później, w 1928 roku, budynek zaadaptowano na potrzeby instytucji opiekuńczej — decyzja ta na dobre zmieniła przeznaczenie zamku, odchodząc od modelu prywatnej rezydencji szlacheckiej. Od 1992 roku zamkiem zarządza Czeskobraterski Kościół Ewangelicki, prowadząc w nim dom spokojnej starości. Od 1968 roku obiekt figuruje na liście zabytków kultury, co chroni go przed niekontrolowanymi przekształceniami.

Co warto wiedzieć, planując wizytę w okolicy?

Ze względu na obecną funkcję — działający dom opieki — zamek w Myslibořicach nie jest typową atrakcją turystyczną z regularnym ruchem zwiedzających po wnętrzach. Jego wartość dla podróżujących po regionie Třebíč i Vysočiny leży przede wszystkim w architekturze zewnętrznej i wielowiekowej historii, którą można poznać, przechadzając się po wsi. To dobry punkt na trasie łączącej inne zabytki powiatu Třebíč, zwłaszcza dla osób zainteresowanych barokową architekturą rezydencjonalną Moraw.

Najczęstsze pytania

Gdzie znajduje się zamek w Myslibořicach? W zachodniej części wsi Myslibořice, w powiecie Třebíč, w kraju Vysočina, na Morawach w Czechach.

Jak stary jest ten obiekt? Jego korzenie sięgają średniowiecznej wieży wzmiankowanej już w 1234 roku, choć obecna barokowa forma powstała w pierwszej ćwierci XVIII wieku.

Kto przebudował zamek na formę barokową? Przebudowę zlecił Ondřej Kryštof Ostašovský z Ostašova, a pracami kierował architekt Jakob Prandtauer.

Do czego służy zamek dzisiaj? Od 1992 roku funkcjonuje jako dom opieki prowadzony przez Czeskobraterski Kościół Ewangelicki.

Czy zamek jest chroniony jako zabytek? Tak, od 1968 roku znajduje się na liście chronionych zabytków kultury.