‎Hřbitov Schořov

Hřbitov Schořov to niewielki wiejski cmentarz w miejscowości Schořov, położonej około 8 kilometrów na południe od Čáslavi, w regionie Kraj Środkowoczeski. Miejsce to skrywa ponad siedemset lat historii osadnictwa i jest ściśle związane z losami dawnego kościoła parafialnego oraz barokowej kaplicy grobowej rodu Pöttingów.

Jaka jest historia tego miejsca?

Teren dzisiejszego cmentarza pierwotnie zajmował kościół Świętego Kříže (Świętego Krzyża), który powstał jeszcze w średniowieczu — Schořov po raz pierwszy pojawia się w źródłach pisanych w 1352 roku, kiedy wsią władał Jan z Bratčic. Kościół przetrwał kolejne stulecia, jednak w XVII wieku, w czasach zniszczeń wojny trzydziestoletniej, spłonął i już nigdy nie został odbudowany w pierwotnej formie. Wieś przez pewien czas pozostawała opustoszała, a jej grunty przyłączono administracyjnie do sąsiednich Zbudovic.

Majątek schořovski wielokrotnie zmieniał właścicieli. Po klęsce na Białej Górze przeszedł w ręce hrabiny Marii Magdaleny Trčkovej z Lipé, a w 1636 roku cesarz Ferdynand III nadał skonfiskowane dobra generałowi Arnoštowi de Suys. W 1676 roku majątek nabyła hrabina Marie Barbora z Pöttingu.

Skąd wzięła się kaplica na cmentarzu?

To właśnie hrabina Marie Barbora z Pöttingu w 1697 roku ufundowała kaplicę Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny, która stoi na terenie cmentarza do dziś i stanowi jego najważniejszy element architektoniczny. Budowla ma ośmioboczny, latarniowy kształt i wzorowana była na hiszpańskich kaplicach — jak głosi miejscowa tradycja, wpływ na taki wybór stylu miał Karel, syn hrabiny, który pełnił funkcję ambasadora przy hiszpańskim dworze królewskim. W kaplicy urządzono również rodzinny grobowiec Pöttingów.

Na zachowanym oryginalnym tynku kaplicy widnieje inskrypcja z 1757 roku, świadcząca o kolejnych pracach wykończeniowych prowadzonych już po śmierci fundatorki. W 1739 roku cały majątek schořovski sprzedano na aukcji księżnej Kateřinie z Auerspergu, co zamknęło erę rodu Pöttingów jako właścicieli tych ziem, choć ich kaplica-mauzoleum pozostała.

Czy budowla przetrwała w niezmienionej formie?

Nie do końca. W 1888 roku kaplicę strawił pożar, po którym konieczny był gruntowny remont. Kolejna, ostatnia jak dotąd, kompleksowa naprawa obiektu miała miejsce w latach 90. XX wieku. Dzięki tym pracom kaplica zachowała się do dziś jako charakterystyczny, rozpoznawalny punkt na niewielkim wzniesieniu na wschód od zabudowań wsi.

Jak dojechać na miejsce?

Schořov leży przy lokalnych drogach łączących go z okolicznymi miejscowościami regionu Čáslav, w spokojnej, rolniczej części Kraju Środkowoczeskiego. Cmentarz wraz z kaplicą znajduje się na niewielkim wzniesieniu, widoczny już z pewnej odległości dzięki swojej charakterystycznej, wieżowej sylwetce.

Najczęstsze pytania

Czy hřbitov Schořov to duży cmentarz? Nie, to niewielki, wiejski cmentarz towarzyszący dawnemu miejscu kultu — jego znaczenie wynika przede wszystkim z historycznej kaplicy grobowej, a nie z rozmiarów.

Co znajduje się dziś w miejscu dawnego kościoła? Po pożarze i zniszczeniu średniowiecznego kościoła Świętego Krzyża w XVII wieku na jego miejscu funkcjonuje obecny cmentarz, a jedynym zachowanym obiektem sakralnym na tym terenie jest barokowa kaplica z 1697 roku.

Kto ufundował kaplicę na cmentarzu? Kaplicę Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny ufundowała w 1697 roku hrabina Marie Barbora z Pöttingu, ówczesna właścicielka majątku schořovskiego.

Czy kaplica jest dostępna do zwiedzania? Kaplica stoi na terenie cmentarza i jest widoczna z zewnątrz jako element krajobrazu wsi; dostępność wnętrza zależy od lokalnych ustaleń i pory roku.