hřbitov Líšná

Hřbitov Líšná to niewielki, historyczny cmentarz przy samotnie stojącym kościele św. Piotra i Pawła, ukryty na zboczu wzgórza między wsiami Líšná a Jablečno, tuż pod ruinami średniowiecznego zamku Řebřík, w regionie Zbiroh na Plzeńsku w Czechach. To miejsce łączy w sobie warstwy wielu stuleci historii regionu i dziś stanowi jeden z ciekawszych przystanków dla osób zwiedzających okolice Zbiroha pieszo lub rowerem.

Skąd wzięła się ta nazwa?

Nazwa "Líšná" wywodzi się od staroczeskiego słowa oznaczającego miejsce porośnięte leszczyną. Pierwsza wzmianka o samej osadzie pochodzi z 1539 roku, gdy król Ferdynand I Habsburg zezwolił tutejszym poddanym na uczęszczanie do parafii w Zbirohu. Wcześniej jednak w tym miejscu istniała inna, dziś już nieistniejąca wieś, położona bezpośrednio pod zamkiem Řebřík – to właśnie tam, jeszcze w średniowieczu, powstał kościół, przy którym dziś znajduje się cmentarz.

Jak wyglądał kościół, przy którym leży cmentarz?

Kościół św. Piotra i Pawła wzmiankowany był już w 1348 roku jako kościół parafialny należący do osady leżącej u stóp zamku Řebřík – osady, która zanikła w XVI wieku. Budowla, jaką można oglądać dzisiaj, powstała w 1728 roku w stylu barokowym, na podstawie projektu praskiego architekta Filipa Spannbruckera, a wykonawcą prac był budowniczy Jakub Spineta z Příbrami. Kościół stoi samotnie przy drodze łączącej Líšną z Jablečnem, otoczony murowanym ogrodzeniem z bramą oraz drewnianą dzwonnicą wznoszącą się na zboczu tuż nad świątynią. Cały zespół – kościół, mur i dzwonnica – jest dziś chroniony jako zabytek kultury Republiki Czeskiej.

Dlaczego kościół przestał pełnić funkcję parafialną?

W 1841 roku zawaliło się sklepienie świątyni, w wyniku czego trzeba było rozebrać dach, a budynek zaczął popadać w ruinę. Mieszkańcy Líšnej wystąpili wówczas o zgodę na budowę nowego kościoła bezpośrednio we wsi – powstał on w latach 1869–1870 pod wezwaniem św. Wacława. Od tego czasu regularne nabożeństwa odbywały się już w nowej świątyni we wsi, a stary kościół przy cmentarzu służył jedynie okazjonalnie. Co roku, w pierwszą niedzielę lipca, organizowano tu odpust, na który przybywali pielgrzymi z okolicznych wsi.

Co dziś można zobaczyć na miejscu?

Obecnie teren dawnego kościoła parafialnego wraz z otaczającym go cmentarzem to spokojne, malownicze miejsce – kamienny mur, brama wjazdowa i charakterystyczna drewniana dzwonnica tworzą razem zwarty, historyczny zespół. Otoczenie zabudowań zamkowych Řebříku oraz leśny krajobraz sprawiają, że odwiedzający mogą połączyć spacer do ruin zamku ze zwiedzaniem samego cmentarza i kościoła. To miejsce docenią zwłaszcza miłośnicy historii regionalnej oraz architektury sakralnej – niewielkie, ale autentyczne i wciąż noszące ślady wielowiekowej obecności ludzi w tej części Plzeńska.

Najczęstsze pytania

Czy cmentarz i kościół są dostępne do zwiedzania? Obiekt znajduje się przy publicznej drodze między Líšną a Jablečnem, a teren wokół kościoła i cmentarza można obejść pieszo; wnętrze świątyni bywa dostępne okazjonalnie, zwłaszcza przy okazji corocznego odpustu w pierwszą niedzielę lipca.

Jak dojechać do hřbitova Líšná? Najlepszym punktem wyjścia jest miasteczko Zbiroh, skąd prowadzi droga w kierunku Líšnej i dalej do Jablečna – kościół z cmentarzem leży dokładnie na tym odcinku, pod zboczem z ruinami zamku Řebřík.

Dlaczego kościół stoi z dala od wsi? Wynika to z historii osadnictwa – pierwotna wieś, dla której zbudowano świątynię w średniowieczu, leżała bezpośrednio pod zamkiem Řebřík i zanikła w XVI wieku, podczas gdy dzisiejsza Líšná powstała już w innym miejscu.