Hrad u Strašína

Hrad u Strašína to niedokończone, zanikłe grodzisko obronne w Pošumaví, wznoszące się na skalistym cyplu nad osadą Lazny, około 1 km na południe od centrum Strašína, w powiecie Klatovy. Nigdy nie stało się w pełni funkcjonującą warownią — dziś po jego istnieniu świadczą jedynie skromne ślady w terenie.

Gdzie dokładnie leży hrad u Strašína?

Ruiny znajdują się na wysokości około 711 m n.p.m., na skalnym cyplu górującym nad Lazny, częścią wsi Strašín, w powiecie Klatowy w kraju pilzneńskim. Do Sušicy jest stąd około 11 km w kierunku południowo-wschodnim. W promieniu kilku kilometrów leżą inne cele wycieczkowe Pošumaví — miejscowość Malec (ok. 3,8 km), Žihobce (ok. 5,1 km) oraz zamek Kašperk (ok. 5,6 km), co pozwala połączyć zwiedzanie grodziska z dłuższą wycieczką po regionie.

Kto i kiedy założył ten hrad?

Nie zachowały się żadne pisemne wzmianki mówiące wprost o budowie warowni. Jej istnienie potwierdzają wyłącznie znaleziska archeologiczne — fragmenty ceramiki datowane na XIII wiek. Historycy przyjmują, że grodzisko powstało w drugiej połowie tego stulecia, prawdopodobnie z inicjatywy rodu Vítkovców, jako niewielki punkt obronny strzegący okolicznych dóbr. Budowa nie została jednak dokończona — majątek strašiński zmienił właściciela, zanim warownia zdążyła spełnić swoją funkcję.

Co wiadomo o losach okolicznych dóbr?

Choć sam hrad nie pojawia się w źródłach, historia samej wsi Strašín i jej kościoła jest lepiej udokumentowana. W 1254 roku opiekę nad tamtejszym kościołem powierzono członkowi zakonu joannitów ze Strakonic, niejakiemu Mikołajowi. Dwadzieścia lat później, w 1274 roku, Vítek z Krumlova odnotował sprzedaż wsi Strašín wraz z dwoma młynami. Ostatecznie w 1279 roku majątek trafił w ręce strakonickich joannitów za sumę 100 grzywien srebra. To właśnie zmiana właściciela dóbr uznawana jest za powód, dla którego rozpoczęta budowa warowni nigdy nie została ukończona.

Co dziś można zobaczyć na miejscu?

Grodzisko zachowało się w formie niedokończonej fortyfikacji. Od strony południowej i południowo-zachodniej cypel odcina fosa z zewnętrznym wałem, natomiast strona północna nie ma żadnych umocnień — co samo w sobie jest dowodem na przerwanie prac. W obrębie dawnego jądra warowni nie zachowały się ślady zabudowy, jedynie fragment suchego muru kamiennego o wysokości około 80 cm, widoczny nad zachodnią częścią fosy. Nieopodal fosy wznosi się także naturalny wychodnia skalna o wysokości około 2 metrów. Całość ma charakter niepozornych śladów terenowych, które łatwo przeoczyć bez wcześniejszego rozpoznania miejsca.

Jak dotrzeć do ruin?

Miejsce jest ogólnodostępne i bezpłatne. Najwygodniej wyruszyć z osady Lazny drogą prowadzącą na południe w kierunku Javorníka. Około 100 metrów za ostatnimi zabudowaniami, przed łagodnym zakrętem w lewo, w las odchodzi ścieżka prowadząca pod górę, ku grzbietowi wzniesienia. Na siodle grzbietu trzeba skręcić w stronę cypla skierowanego na północny wschód, gdzie leżą ruiny. Trasa nie jest oznakowana jako turystyczna atrakcja pierwszej kategorii, dlatego warto zabrać ze sobą mapę lub urządzenie GPS.

Najczęstsze pytania

Co to jest hrad u Strašína? To pozostałości niedokończonego, średniowiecznego grodziska obronnego z drugiej połowy XIII wieku, położonego na skalistym cyplu nad osadą Lazny koło Strašína w powiecie Klatovy.

Czy da się jeszcze zobaczyć jakieś mury? Tak, zachował się fragment suchego muru kamiennego o wysokości około 80 cm na zachodniej stronie dawnej fosy, a także fosa z wałem od strony południowej.

Kto zbudował tę warownię? Nie ma na to bezpośrednich dowodów pisemnych, ale historycy wiążą jej powstanie z rodem Vítkovców w drugiej połowie XIII wieku.

Dlaczego budowa nigdy nie została ukończona? Prawdopodobnie z powodu sprzedaży okolicznych dóbr — majątek strašiński trafił do joannitów ze Strakonic w 1279 roku, zanim warownia zdążyła powstać w pełni.

Jak daleko jest stąd do Sušicy i zamku Kašperk? Do Sušicy jest około 11 km, a do zamku Kašperk około 5,6 km, co pozwala połączyć wizytę z innymi atrakcjami Pošumaví.

Czy wstęp na teren ruin jest płatny? Nie, miejsce jest wolno dostępne przez cały rok i nie wymaga opłat ani rezerwacji.