Hrad Brníčko

Hrad Brníčko to zrujnowany średniowieczny zamek na wzgórzu nad wsią Brníčko, między Šumperkiem a Zábřehem na Morawach, w kraju ołomunieckim. Choć z warowni zostały już tylko fragmenty murów, miejsce od dawna przyciąga turystów wędrujących po Jesenikach i okolicach Zábřeha.

Jak dotrzeć?

Ruiny leżą na wzgórzu górującym nad dzisiejszą wsią Brníčko, która powstała z połączenia dwóch dawniej osobnych osad — Brníčka i Strupšína. Okolica należy do pogórza Úsovské vrchoviny, na granicy Šumperska. Najwygodniej dojechać samochodem od strony Zábřeha lub Šumperka, a stamtąd podejść pieszo szlakiem turystycznym prowadzącym na szczyt wzgórza. Trasa jest krótka, ale stroma, więc warto założyć solidne buty.

Co zobaczysz?

Zamek wzniesiono w drugiej ćwierci XIV wieku, najpewniej z inicjatywy Ctibora z Otaslavic, zwanego Morava. Pierwsza pisemna wzmianka o warowni pochodzi z 1356 roku i pojawia się w morawskich księgach ziemskich. Przez kolejne dziesięciolecia zamek zmieniał właścicieli — w 1397 roku margrabia Jošt sprzedał go wraz z całym panowaniem Bernardowi Hechtowi ze Slavoňova.

Prawdziwy rozkwit warowni przypadł na okres, gdy w 1434 roku objął ją Jan Tunkl z Drahanovic. To właśnie od tego wydarzenia wywodzi się ród Tunklů z Brníčka — rodzina, która z drobnej szlachty ziemskiej wyrosła z czasem na jeden z najzamożniejszych rodów morawskich. Zamek pełnił wówczas funkcję głównej siedziby rodowej i ośrodka zarządzania rozległym majątkiem.

Losy warowni odmieniły się gwałtownie w 1471 roku, gdy zdobyły ją oddziały tzw. czarnej armii — najemnych wojsk dowodzonych przez kapitana Matyáša Korwina, Franza z Háje, wspieranego przez panów ze Zvole. Choć zamek naprawiono i przez pewien czas jeszcze użytkowano, już w 1513 roku źródła określają go jako zniszczony. Od tego momentu warownia stała opuszczona przez niemal pięćset lat, powoli zamieniając się w porośniętą roślinnością ruinę.

Dziś na wzgórzu można oglądać pozostałości murów obwodowych oraz fragmenty dawnych zabudowań, które pozwalają wyobrazić sobie skalę i układ dawnej twierdzy. W latach 2010–2011 przeprowadzono prace stabilizacyjne i konserwatorskie, dzięki którym zachowane elementy murów zostały zabezpieczone przed dalszym niszczeniem i udostępnione zwiedzającym w bezpieczniejszej formie.

Kiedy przyjechać?

Ruiny na wolnym powietrzu najlepiej zwiedzać od wiosny do jesieni, gdy szlak prowadzący na wzgórze jest suchy i łatwiejszy do pokonania. Widok ze wzniesienia obejmuje okoliczne pagórki Úsovské vrchoviny, co czyni to miejsce chętnie odwiedzanym punktem widokowym na trasach pieszych i rowerowych łączących Šumpersko z okolicami Zábřeha.

Najczęstsze pytania

Kiedy powstał hrad Brníčko? Zamek zbudowano w drugiej ćwierci XIV wieku, prawdopodobnie z inicjatywy Ctibora z Otaslavic zwanego Morava; pierwsza pisemna wzmianka pochodzi z 1356 roku.

Kto był najsłynniejszym właścicielem zamku? Od 1434 roku warownię posiadał Jan Tunkl z Drahanovic, założyciel rodu Tunklů z Brníčka, który z czasem stał się jednym z najbogatszych rodów szlacheckich na Morawach.

Dlaczego zamek jest dziś w ruinie? W 1471 roku zdobyły go oddziały czarnej armii pod wodzą Franza z Háje. Mimo naprawy warownia ponownie podupadła, a już w 1513 roku odnotowano ją jako zniszczoną.

Czy ruiny są zabezpieczone dla zwiedzających? Tak — w latach 2010–2011 przeprowadzono prace stabilizacyjne i konserwatorskie zachowanych fragmentów murów, dzięki czemu miejsce można bezpieczniej zwiedzać.