Hôtel de Chaulnes

Hôtel de Chaulnes to zabytkowy pałac miejski przy Place des Vosges w Paryżu, jeden z najstarszych budynków otaczających najstarszy zaplanowany plac stolicy Francji. Stoi po zachodniej stronie placu, w 4. dzielnicy, i od ponad czterystu lat zmieniał właścicieli, funkcję i wystrój, pozostając świadkiem historii francuskiej arystokracji.

Kto zbudował Hôtel de Chaulnes i kiedy powstał?

Budynek wzniesiono w 1607 roku z inicjatywy Pierre'a Fougeu d'Escures, radcy króla Henryka IV. Powstały wówczas dwa pawilony z cegły i kamienia, rozłożone na ośmiu arkadach — układ typowy dla ówczesnej zabudowy Place Royale, jak pierwotnie nazywano ten plac. Podczas uroczystości inauguracyjnych placu gościł w nim sam król Ludwik XIII, co świadczy o randze, jaką rezydencja miała już w pierwszych latach istnienia.

Skąd wzięła się nazwa "Hôtel de Chaulnes"?

Nazwa pochodzi od rodu książąt de Chaulnes, którzy nabyli posiadłość w 1644 roku. Pierwszym właścicielem z tej linii był Honoré d'Albert d'Ailly, pierwszy książę de Chaulnes i marszałek Francji. Pałac odziedziczył następnie jego syn, Charles d'Albert d'Ailly, trzeci książę de Chaulnes, który zlecił rozbudowę prawego skrzydła samemu Jules'owi Hardouinowi-Mansartowi — architektowi odpowiedzialnemu m.in. za kopułę Inwalidów i przebudowę Wersalu. To właśnie ta część budynku nosi dziś najwyraźniejsze ślady jego stylu.

Co działo się z pałacem po rewolucji francuskiej?

Po śmierci trzeciego księcia de Chaulnes posiadłość sprzedano w 1701 roku Jeanowi Aymarowi de Nicolaÿ. Podczas rewolucji francuskiej budynek objęto sekwestrem — typowym losem majątków arystokratycznych tamtego okresu — jednak w 1795 roku zwrócono go rodzinie Nicolaÿ. W połowie XIX wieku na pierwszym piętrze mieszkała słynna tragiczka Rachel, jedna z najbardziej cenionych aktorek epoki romantyzmu. Jej pogrzeb w styczniu 1858 roku ściągnął na Place des Vosges tłumy paryżan, co pokazuje, jak silnie budynek był wówczas związany z życiem kulturalnym miasta.

Jaką funkcję pełni budynek dzisiaj?

Od 1967 roku na pierwszym piętrze Hôtel de Chaulnes ma swoją siedzibę Académie d'Architecture — francuska instytucja skupiająca architektów i zajmująca się promocją architektury oraz dziedzictwa budowlanego. Budynek jest wpisany do rejestru zabytków historycznych Francji, a jego wnętrza, w tym zdobiony Wielki Salon, prezentowane są w zbiorach paryskich muzeów. Odwiedzający Place des Vosges mogą podziwiać elewację z zewnątrz, spacerując wzdłuż arkad placu, choć wnętrza pozostają na co dzień dostępne głównie dla gości Akademii.

Jak dojechać do Hôtel de Chaulnes?

Pałac znajduje się pod adresem 9 Place des Vosges, w samym sercu Marais, jednej z najbardziej urokliwych dzielnic Paryża. Najbliższe stacje metra to Saint-Paul (linia 1) i Bastille (linie 1, 5 i 8), skąd do placu dochodzi się pieszo w kilka minut. Okolica obfituje w kawiarnie, galerie sztuki i inne hôtels particuliers, co czyni spacer po Place des Vosges naturalnym uzupełnieniem zwiedzania tej części miasta.

Najczęstsze pytania

Czy Hôtel de Chaulnes można zwiedzać od środka? Wnętrza nie są ogólnodostępne na co dzień — mieści się tam siedziba Académie d'Architecture, instytucji zawodowej, a nie muzeum z regularnymi godzinami otwarcia dla turystów.

Dlaczego budynek nazywa się "de Chaulnes"? Nazwa pochodzi od książąt de Chaulnes, rodu, który władał posiadłością od 1644 roku i który zlecił rozbudowę części pałacu Jules'owi Hardouinowi-Mansartowi.

Kto mieszkał w Hôtel de Chaulnes w XIX wieku? Na pierwszym piętrze rezydowała aktorka Rachel, jedna z najsłynniejszych tragiczek francuskiego romantyzmu, której pogrzeb w 1858 roku zgromadził tłumy na placu.

Czy Hôtel de Chaulnes jest objęty ochroną konserwatorską? Tak, budynek figuruje w rejestrze francuskich zabytków historycznych, co gwarantuje ochronę jego fasady i najcenniejszych elementów wystroju wnętrz.