Holy Trinity column in Troubsko

Kolumna Trójcy Świętej w Troubsku to późnobarokowa rzeźba, którą dziś można zobaczyć w ogrodzie jednej z posesji przy ulicy Školní, naprzeciwko miejscowej szkoły podstawowej. Niewielka miejscowość Troubsko leży w powiecie Brno-venkov, kilka kilometrów na południowy zachód od Brna, a sama kolumna stanowi jeden z niewielu zachowanych zabytków sztuki sakralnej tego regionu z końca XVIII wieku.

Skąd pochodzi ta rzeźba?

Kolumnę ufundowała w 1787 roku Anna Cecílie ze Sekenberka, ówczesna właścicielka miejscowego majątku. Wykonania dzieła podjął się Ondřej Schweigl, ceniony brneński rzeźbiarz działający w drugiej połowie XVIII wieku, którego prace zdobią wiele kościołów i placów na Morawach. Pierwotnie kolumna nie stała w miejscu, w którym można ją oglądać obecnie – znajdowała się na cmentarzu przy miejscowym kościele. Dopiero później, w bliżej nieokreślonych okolicznościach, przeniesiono ją do prywatnego ogrodu przy ulicy Školní, gdzie pozostaje do dziś.

Jak wygląda kolumna?

Konstrukcja opiera się na trójkątnym filarze osadzonym na trójkątnej podstawie – forma rzadziej spotykana niż klasyczne okrągłe cokoły barokowych kolumn morowych czy trynitarnych. Podstawa i trzon zdobione są wolutami oraz kartuszami z inskrypcjami, typowymi dla późnobarokowej dekoracji rzeźbiarskiej tego okresu. Sam trzon pokrywają rzeźbione obłoki z główkami puttów, co nadaje kolumnie lekkość mimo kamiennego, masywnego charakteru bryły.

Zwieńczenie stanowi kapitel w porządku jońskim, na którym umieszczono właściwą grupę figuralną Trójcy Świętej: Boga Ojca trzymającego berło, Syna z krzyżem oraz Ducha Świętego przedstawionego w postaci gołębicy. Taki układ – Ojciec i Syn jako postacie ludzkie, Duch jako symbol gołębicy unoszącej się nad nimi – jest klasycznym rozwiązaniem ikonograficznym stosowanym w barokowej rzeźbie sakralnej Europy Środkowej.

Dlaczego warto ją zobaczyć?

Kolumna Trójcy Świętej w Troubsku, choć niewielka i mało znana poza regionem, jest wartościowym świadectwem lokalnej pobożności i mecenatu szlacheckiego końca XVIII wieku. To przykład tego, jak właściciele majątków ziemskich fundowali obiekty sakralne nie tylko przy kościołach, ale i w przestrzeni publicznej wsi, podkreślając swoją rolę opiekunów lokalnej wspólnoty. Fakt, że rzeźbę wykonał znany brneński artysta, świadczy o randze, jaką nadawano temu przedsięwzięciu – nie był to prosty, rzemieślniczy wyrób, lecz dzieło zamówione u uznanego twórcy.

Dla osób podróżujących po okolicach Brna kolumna może być ciekawym, kameralnym przystankiem – w przeciwieństwie do monumentalnych kolumn trynitarnych w dużych miastach, tutaj zabytek zachował skromny, wiejski kontekst, w jakim funkcjonował od wieków.

Najczęstsze pytania

Kto ufundował kolumnę w Troubsku? Kolumnę ufundowała w 1787 roku Anna Cecílie ze Sekenberka, właścicielka miejscowego majątku.

Kto jest autorem rzeźby? Autorem jest Ondřej Schweigl, rzeźbiarz działający w Brnie w drugiej połowie XVIII wieku.

Gdzie dokładnie stoi kolumna? Kolumna znajduje się w ogrodzie prywatnej posesji przy ulicy Školní w Troubsku, naprzeciwko miejscowej szkoły podstawowej.

Czy kolumna zawsze stała w tym miejscu? Nie – pierwotnie znajdowała się na cmentarzu przy miejscowym kościele, a dopiero później przeniesiono ją na obecne miejsce.

Co przedstawia rzeźba na szczycie kolumny? Grupę figuralną Trójcy Świętej: Boga Ojca z berłem, Syna z krzyżem oraz Ducha Świętego w postaci gołębicy, umieszczoną na jońskim kapitelu.