Holštejn Castle

Holštejn to zrujnowany zamek wznoszący się na stromej wapiennej skale na skraju Krasu Morawskiego, tuż nad wsią noszącą tę samą nazwę, w powiecie Blansko w kraju południowomorawskim. Skalny cypel, na którym stanął, opada niemal pionowo w stronę doliny potoku Bílá voda, co czyniło to miejsce naturalną twierdzą już w średniowieczu. Dziś z dawnej warowni pozostały fragmenty murów, ale sama lokalizacja — na granicy krasowego krajobrazu pełnego jaskiń i wąwozów — robi wrażenie nawet bez rekonstrukcji.

Kto i kiedy zbudował zamek Holštejn?

Zamek powstał pod koniec lat 60. XIII wieku z inicjatywy Hartmana, syna morawskiego szlachcica Krhy z Čeblovic. Sam Hartman zaczął posługiwać się przydomkiem "z Holštejna" najpóźniej w 1278 roku, co wskazuje, że budowla była wtedy już gotowa. Nazwa siedziby nawiązuje do niemieckiego określenia "Hohler Stein" — "wydrążona skała" — i odnosi się wprost do jaskini znajdującej się pod zamkowym wzniesieniem.

Skąd wzięła się legenda o jaskini głodowej?

Pod fundamentami zamku ciągnie się jaskinia, która w średniowieczu została zamurowana i służyła jako więzienie — tak zwana Hladomorna, czyli "jaskinia głodowa". Podczas badań na jej dnie odnaleziono ludzkie kości oraz szczątki ubrań: sprzączki, guziki i inne metalowe okucia, które należały do osadzonych tam więźniów. To właśnie ta cecha terenu dała zamkowi jego niemiecką nazwę i po dziś dzień jest jednym z powodów, dla których miejsce przyciąga zwiedzających.

Jak zmieniali się właściciele zamku?

Ród założyciela wygasł stosunkowo szybko, a na początku XIV wieku majątek wraz z zamkiem odkupił Vok z Hrutova, który zapoczątkował nowy ród — panów z Holštejna, pieczętujących się herbem z połowicznym trójlistem. Rodzina ta była jedną z zamożniejszych na Morawach: oprócz Holštejna posiadała także zamki Cimburk, Vartnov, Hluboký, Špránek, Náměšť, Grünberk, Bohuslavice i Myslejovice. Panowie z Holštejna angażowali się w wojny margrabiów morawskich, a później brali udział w wydarzeniach związanych z wojnami husyckimi. Ich linia wygasła w 1466 roku wraz ze śmiercią ostatniego Voka z Holštejna.

Kiedy i dlaczego zamek opustoszał?

Po wygaśnięciu rodu majątek zaczął przechodzić z rąk do rąk i dzielić się na mniejsze części, co przyspieszyło upadek warowni. Już w 1531 roku zamek figurował w dokumentach jako opuszczony, a leżące u jego stóp miasteczko wyludniło się do 1550 roku. Od tego czasu Holštejn nigdy nie odzyskał znaczenia — pozostał trwałą ruiną, którą od 1964 roku chroni się jako zabytek kultury.

Co można dziś zobaczyć na miejscu?

Z dawnej zabudowy zachował się przede wszystkim fragment zaokrąglonego muru o wysokości około 8 metrów, wznoszący się nad dawną fosą, a także pozostałości murów pałacu i innych budynków oraz niewielkie odcinki murów obwodowych. Teren jest lekko pofałdowany śladami dawnych fundamentów, co pozwala odtworzyć w wyobraźni pierwotny układ zamku. Ruina jest ogólnodostępna i można ją zwiedzać bez opłat, co czyni ją popularnym celem spacerów łączonych ze zwiedzaniem okolicznych jaskiń Krasu Morawskiego.

Najczęstsze pytania

Czy zamek Holštejn jest dostępny za darmo? Tak, ruiny są wolnodostępne przez cały rok i nie wymagają zakupu biletu.

Ile lat ma zamek Holštejn? Warownia powstała pod koniec lat 60. XIII wieku, a więc liczy sobie ponad 750 lat.

Dlaczego zamek nazywa się Holštejn? Nazwa pochodzi od niemieckiego "Hohler Stein" (wydrążona skała) i nawiązuje do jaskini znajdującej się pod zamkowym wzgórzem, wykorzystywanej niegdyś jako więzienie.

Co warto zobaczyć w okolicy? Zamek leży na skraju Krasu Morawskiego, blisko innych atrakcji krasowych regionu, w tym licznych jaskiń i wąwozów, co pozwala połączyć zwiedzanie ruin z dłuższą wycieczką po okolicy.