NextOnTrip

Holländer-Windmühle Bederkesa

Geestland, Niemcy

Zapisz to miejsce i odkrywaj atrakcje w pobliżu z NextOnTrip

W aplikacji dodasz je do ulubionych, zobaczysz na mapie, co jeszcze warto odwiedzić w okolicy, i zdobędziesz odznakę za wizytę.

Aplikacja jest dostępna na iPhone'a i Androida.

O tym miejscu

Holländer-Windmühle Bederkesa to zabytkowy wiatrak typu holenderskiego, który od 1881 roku góruje nad miejscowością Bad Bederkesa w gminie Geestland, w północnej Dolnej Saksonii. Stoi na grzbiecie geestu, około 31 metrów nad zabudową, więc widać go z daleka. Dziś pełni rolę zabytku technicznego i punktu widokowego, a nie czynnego zakładu przemysłowego.

Jak wygląda historia wiatraka w Bederkesie?

Młyny stały w tym miejscu na długo przed obecną budowlą. Dokumenty bremeńskie z XVI wieku wspominają młyn konny oraz wiatrak kozłowy, choć dokładnej daty ich powstania nikt nie zna. Przez wieki młyn należał do włości Bederkesa i był wydzierżawiany. Nazwiska młynarzy znane są od 1677 roku, a rodzina Volckmann dzierżawiła obiekt przez ponad sto lat.

W 1881 roku wiatrak kozłowy spłonął od uderzenia pioruna. Jeszcze tego samego roku właściciel, Hinrich Reysen, postawił w jego miejscu obecny wiatrak holenderski z różą wiatrową. W 1927 roku zamontowano silnik napędzający kamienie młyńskie, a w 1960 roku elektryczny młynek młotkowy i mieszalnik do mąki. W 1956 roku dzierżawcą został młynarz Adolf Vick, który prowadził młyn aż do śmierci w 1987 roku. W 1968 roku grunt i budynki od rodziny Koröde kupiła gmina Bederkesa. Od 1990 roku zabytkiem opiekuje się miejscowe stowarzyszenie upiększania miejscowości (Verschönerungsverein). W 2020 roku wiatrak przeszedł generalny remont.

Jakiego typu jest to młyn?

To tzw. Erd- und Galerieholländer: murowany, ośmiokątny wiatrak z galerią dookoła, której używa się do obsługi skrzydeł. Obrotowa kopuła w kształcie odwróconego kadłuba łodzi waży razem ze skrzydłami około 20 ton i spoczywa na 24 podwójnych rolkach. Róża wiatrowa sama ustawia kopułę ze skrzydłami pod wiatr. Skrzydła mają od 2020 roku żaluzje, a wcześniej przez pewien czas miały kratownicę.

Co kryje wnętrze?

Mechanizm robi wrażenie nawet na laiku. Główny wał ma około 8 metrów długości i waży mniej więcej 1,5 tony. Koło czołowe ma średnicę 2,70 m i 72 drewniane zęby z drewna grabowego, a duże koło zębate 3,70 m i aż 168 zębów. Łożysko wału skrzydeł tworzy tzw. Katzenstein z belgijskiego łupka, a górny kamień młyński wykonano z francuskiego kwarcu. W młynie są dwa kamienie: jeden napędzany wiatrem, drugi elektrycznie. Hamulec obsługuje się ręcznie z galerii za pomocą drążka.

Wnętrze podzielono na kilka pięter. Na najniższym znajdują się worki, sklepik i funkcjonalne modele trzech dawnych młynów Bederkesy: konnego, kozłowego i holenderskiego. Wyżej stoją kamienie młyńskie i mieszalnik, a jeszcze wyżej wał, wciągniki, witryny z ziarnem i ręczne młynki. Na wyższych kondygnacjach zobaczysz mechaniczny i elektryczny wyciąg workowy, wieniec zębaty oraz łożyska rolkowe, a w kopule koło kamienne i hamulec. Modelowy kamień młyński możesz obrócić własną siłą mięśni.

Czy można wejść na górę?

Tak, piętra są bezpiecznie dostępne aż do balkonu pod kopułą. Roztacza się stamtąd widok na miejscowość, pobliskie jezioro i krajobraz regionu między Łabą a Wezerą. Godziny otwarcia i zasady zwiedzania z przewodnikiem warto sprawdzić na stronie stowarzyszenia przed wizytą.

Najczęstsze pytania

Kiedy wybudowano wiatrak? W 1881 roku, po spaleniu wcześniejszego młyna od pioruna.

Kto się nim opiekuje? Od 1990 roku Verschönerungsverein Bederkesa.

Czy nadal mielono w nim zboże? Do 1990 roku młyn prowadził młynarz, później stał się zabytkiem muzealnym.

W pobliżu

Zbieraj odznaki za odwiedzane miejsca

Pobierz NextOnTrip, odkrywaj nowe miejsca i odznaczaj swoje trasy.