Hermitage of Nossa Senhora da Conceição (Tomar)

Eremitorium Nossa Senhora da Conceição w Tomar (port. Ermida de Nossa Senhora da Conceição) to szesnastowieczna kaplica w parafii São João Baptista, w gminie Tomar w Portugalii. W 1910 roku uznano ją za pomnik narodowy. Uchodzi za jedno z najczystszych dzieł renesansu w kraju i wart uwagi przystanek dla każdego, kto zwiedza miasto templariuszy.

Jak powstała kaplica?

Budowę rozpoczęto około 1541 roku, gdy przeorem był Frei António de Lisboa, a siedziba Zakonu Chrystusa mieściła się w Tomar, w słynnym Convento de Cristo. Kierownictwo prac powierzono João de Castilho, jednemu z najważniejszych architektów portugalskiego XVI wieku. Kaplica należała do jego ostatnich realizacji. Castilho zmarł w 1553 roku, a plac budowy przejął Diogo de Torralva, który prowadził roboty aż do ich zakończenia około 1573 roku.

Dlaczego miała powstać właśnie tutaj?

Zamysł był ambitny: świątynia miała stać się panteonem króla Jana III. Plan nie doszedł jednak do skutku. Władca zmarł niespodziewanie w 1557 roku, nie zostawiwszy testamentu, i nie pochowano go w Tomar. Jego miejscem spoczynku został klasztor Hieronimitów (Jerónimos) w Lizbonie.

Co warto wiedzieć o architekturze?

Kaplica reprezentuje renesans w bardzo wyrazistej odmianie, a jak na portugalski krajobraz architektoniczny tamtych czasów była prawdziwą nowością. Jej konstrukcja nawiązuje do Świątyni Malatestów w Rimini, zaprojektowanej przez Leona Battistę Albertiego, ale zachowuje też rozwiązania typowo krajowe, takie jak okna o perspektywicznym układzie.

Plan budowli jest złożony. To idealny prostokąt, w który wpisano krzyż łaciński. Wnętrze przypomina niewielką trzynawową bazylikę, a o podziale przestrzeni decydują kolumny w porządku korynckim. Mimo skromnych rozmiarów całość robi wrażenie dzięki harmonii proporcji i jednolitemu stylowi.

Najczęstsze pytania

Gdzie leży kaplica? W gminie Tomar, w parafii São João Baptista, w dystrykcie Santarém w środkowej Portugalii. Współrzędne: około 39,6058 N, 8,4168 W.

Jaki status ma zabytek? Od 1910 roku jest pomnikiem narodowym Portugalii.

Kto ją zaprojektował? Prace zaczął João de Castilho, a po jego śmierci w 1553 roku kontynuował je Diogo de Torralva.

Czy spoczywa tu król Jan III? Nie. Kaplica miała być jego panteonem, ale po śmierci w 1557 roku pochowano go w klasztorze Jerónimos w Lizbonie.

Kiedy ją ukończono? Około 1573 roku, po ponad trzydziestu latach budowy.

Dla kogo to miejsce?

Dla miłośników architektury renesansowej i historii Portugalii. Kaplica dobrze uzupełnia zwiedzanie Convento de Cristo, bo pokazuje drugą stronę mecenatu Zakonu Chrystusa. Przed wizytą sprawdź aktualne godziny otwarcia, ponieważ obiekt bywa udostępniany w wyznaczonych terminach.