Klasztor Hájek (Červený Újezd)

Klasztor Hájek to franciszkański zespół pielgrzymkowy ukryty w niewielkim lesie zwanym Hájek, na terenie gminy Červený Újezd, jakieś 5 km od zachodniej granicy Pragi. Miejsce łączy dwie warstwy historii: barokową kaplicę loretańską sprzed niemal czterech wieków oraz burzliwy XX wiek, w którym klasztor służył celom zupełnie odległym od modlitwy.

Kto założył klasztor w Hájku?

Fundatorem był hrabia Florián Jetřich Žďárský ze Žďáru, który w 1623 roku położył kamień węgielny w gaju nazywanym Hájek koło Červeného Újezda. Fundacja miała charakter wotywny — powstała jako podziękowanie za narodziny syna. Sam franciszkański klasztor przy kaplicy dobudowano dopiero później, w 1659 roku, więc między założeniem miejsca a powstaniem pełnego zespołu klasztornego minęło ponad trzydzieści lat.

Czym jest kaplica loretańska w Hájku?

Sercem całego założenia jest kaplica loretańska Nawiedzenia Najświętszej Marii Panny, wzniesiona w pierwszej trzeciej XVII wieku. Zaprojektowali ją architekci Lurago i Orsi, a sama budowla należy do najstarszych kaplic loretańskich na terenie Czech. Taki typ kaplicy — powielający wymiary i wystrój Świętego Domku z Loreto — był w baroku popularnym obiektem pielgrzymkowym, a Hájek jest jednym z wczesnych i lepiej zachowanych przykładów tego nurtu w regionie praskim.

Jaka droga pielgrzymkowa prowadziła do Hájku?

Do klasztoru prowadziła historyczna droga pielgrzymkowa łącząca go z Loretą na Hradczanach w Pradze. Wzdłuż tego szlaku zachowała się do dziś część kaplic wnękowych — niewielkich przydrożnych obiektów sakralnych, które wyznaczały trasę pielgrzymom idącym pieszo z miasta do klasztoru w lesie. Taki układ — miejska Loreta jako punkt startowy i wiejski klasztor pielgrzymkowy jako cel — był typowym rozwiązaniem baroku czeskiego, budującym sieć powiązanych ze sobą miejsc kultu.

Co działo się z klasztorem w XX wieku?

Historia Hájku w minionym stuleciu daleko odbiega od jego pierwotnego przeznaczenia. W latach pięćdziesiątych XX wieku obiekt został zamieniony na obóz internowania, a później wykorzystywano go jako skład wojskowy. Dopiero po latach klasztor zaczął wracać do rąk franciszkanów, którzy przywracają mu funkcję religijną, prowadząc jednocześnie prace remontowe przywracające budynkom dawny wygląd.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie leży klasztor Hájek? W lesie zwanym Hájek, na terenie gminy Červený Újezd, około 5 km od zachodniej granicy Pragi.

Kto i kiedy założył klasztor? Kamień węgielny położył w 1623 roku hrabia Florián Jetřich Žďárský ze Žďáru, jako wotum za narodziny syna. Sam klasztor franciszkański przy kaplicy powstał w 1659 roku.

Co jest głównym zabytkiem zespołu? Kaplica loretańska Nawiedzenia Najświętszej Marii Panny z pierwszej trzeciej XVII wieku, zaprojektowana przez architektów Lurago i Orsiego — jedna z najstarszych tego typu kaplic w Czechach.

Skąd prowadziła droga pielgrzymkowa do Hájku? Z praskiej Lorety na Hradczanach; wzdłuż trasy zachowały się kaplice wnękowe znaczące szlak.

Czy klasztor pełni dziś funkcję religijną? Po okresie, gdy w XX wieku służył jako obóz internowania i skład wojskowy, obiekt wrócił w ręce franciszkanów, którzy prowadzą tam działalność duszpasterską i remontują zespół.