Fort of Nossa Senhora das Mercês de Catalazete

Fort Matki Boskiej Łaskawej w Catalazete (port. Forte de Nossa Senhora das Mercês de Catalazete) to niewielka XVIII-wieczna bateria przybrzeżna na północnym brzegu ujścia Tagu, w gminie Oeiras w dystrykcie Lizbona. Znany jest też jako Fort Catalazete, Bateria Catalazete lub Forte Novo das Mercês. Leży w okolicy Paço de Arcos, na odcinku wybrzeża, który przez wieki służył obronie stolicy Portugalii od strony morza.

Kiedy i po co go zbudowano?

Fort powstał w 1762 roku. Na wybrzeżu między fortem São Julião da Barra a fortem Santo Amaro do Areeiro wzniesiono wtedy małą baterię, której zadaniem było wzmocnienie obrony zapewnianej przez te dwie większe warownie. Pierwotnie była to prosta budowla z muru. Prace zakończono w 1763 roku.

Jak wyglądało uzbrojenie i załoga?

Bateria otrzymała dziewięć dział: dwa brązowe kalibru 40 oraz siedem żeliwnych kalibru 24. Dowództwo objął kapitan Sebastião Pereira de Mesquita. Był to więc obiekt niewielki, pomyślany jako uzupełnienie systemu obronnego, a nie samodzielna twierdza.

Co działo się z fortem później?

Po zakończeniu działań wojennych związanych z wojną siedmioletnią fort przestał być obsadzany przez wojsko. W 1777 roku miał jeszcze na wyposażeniu dziesięć dział, ale opiekę nad nim powierzono cywilnej rodzinie, która miała go zabezpieczać i konserwować. Budowla popadała jednak w ruinę i w 1793 roku przeprowadzono prace naprawcze.

Poważne zniszczenia przyniósł sztorm z 15 lutego 1941 roku, podczas którego zawaliła się część i tak już zrujnowanego prawego skrzydła fortu.

Nowe życie po 1955 roku

Od 1955 roku prowadzono prace restauratorskie, mające przystosować obiekt do roli kolonii wypoczynkowej dla młodzieży. Od 20 kwietnia 1977 roku fort został przekazany Portugalskiemu Stowarzyszeniu Schronisk Młodzieżowych.

Dlaczego warto o nim wiedzieć?

Fort Catalazete to przykład tego, jak mała bateria z połowy XVIII wieku wpisywała się w system obrony ujścia Tagu. Jeśli zwiedzasz zachodnie przedmieścia Lizbony i interesują Cię fortyfikacje nadbrzeżne, warto połączyć go z sąsiednimi obiektami: fortem São Julião da Barra i fortem Santo Amaro do Areeiro.

Najczęstsze pytania

Gdzie leży fort? Na prawym (północnym) brzegu ujścia Tagu, w gminie Oeiras, w okolicy Paço de Arcos.

Kiedy powstał? Bateria została wzniesiona w 1762 roku, a ukończona w 1763.

Po co go zbudowano? Aby wzmocnić obronę zapewnianą przez forty São Julião da Barra i Santo Amaro do Areeiro.

Czy fort był zniszczony? Tak, sztorm z 1941 roku spowodował zawalenie się części prawego skrzydła, a odbudowa ruszyła od 1955 roku.

Do czego służył po adaptacji? Najpierw jako kolonia wypoczynkowa dla młodzieży, a od 1977 roku został przekazany stowarzyszeniu schronisk młodzieżowych.

Przed wizytą sprawdź aktualną dostępność obiektu, ponieważ zasady wstępu mogą się zmieniać.