Evangelický kostel

Kościół ewangelicki w Miroslavi to zbór Kościoła Ewangelickiego Braci Czeskich, stojący na uboczu miasteczka w powiecie znojemskim, w ogrodzie plebanii przy ulicy Husovej, w kierunku na Hostěradice. Klasycystyczna świątynia z 1846 roku należy do tzw. kaplic tolerancyjnych – budowli wznoszonych po edykcie tolerancyjnym cesarza Józefa II z 1781 roku, celowo skromnych i pozbawionych wieży czy dzwonów, by nie przypominały z zewnątrz kościoła katolickiego.

Kiedy powstał zbór ewangelicki w Miroslavi?

Samodzielna ewangelicko-reformowana wspólnota w Miroslavi wyodrębniła się w 1846 roku z parafii w Nosislavi. Był to jeden z zaledwie pięciu zborów, które powstały w Czechach i na Morawach w okresie poedyktowym, jeszcze przed wydaniem patentu cesarskiego z 1861 roku, który dopiero pełniej zrównał w prawach wyznania protestanckie z katolickim. Data budowy – 1846 – jest wykuta na portalu w postaci rzymskiej liczby MDCCCXLVI.

Jak wygląda architektura kościoła?

Budynek to jednonawowa hala w stylu nowoklasycystycznym z elementami historyzującymi – widać w niej dogasające formy barokowe połączone z klasycystycznym słownictwem architektonicznym. Fasadę dzielą płytkie, wpuszczone płyciny oddzielone jońskimi pilastrami, a zwieńczeniem jest cofnięty szczyt z wolutami. Nad portalem wejściowym umieszczono płaskorzeźbę kielicha otoczonego akantową wicią – kielich to tradycyjny symbol komunii pod dwiema postaciami, charakterystyczny dla czeskiej tradycji reformacyjnej. We wnętrzu zastosowano sklepienie krzyżowe (pruskie) między gurtami, zamknięte wydłużoną konchą nad prezbiterialną częścią sali. Drewniany chór wsparto na arkadach z toskańskimi kolumnami.

Co dobudowano do kościoła później?

Do budynku plebanii, wzniesionego w 1851 roku, dobudowano w 1877 roku drugie piętro. W 1901 roku od strony południowej dostawiono do kościoła mniejszą salę zwaną „Kruh", służącą do dziś spotkaniom zborowym. Generalny remont przeprowadzono w 1935 roku, wtedy też doprowadzono do budynku elektryczność. Elewację odnawiano w 1956 i ponownie w 1995 roku. Organy pochodzą z 1963 roku i zostały zrekonstruowane w 2000 roku.

Czy kościół pełni dziś funkcje religijne?

Tak, to wciąż czynna świątynia miejscowego zboru Kościoła Ewangelickiego Braci Czeskich. Regularne nabożeństwa odbywają się w niedziele o godzinie 8:30 i 19:00, a poza nimi organizowane są nieregularne wieczorne nabożeństwa, po których wierni spotykają się w sąsiedniej sali „Kruh".

Dlaczego warto odwiedzić ten kościół?

Kościół ewangelicki w Miroslavi to rzadki na Morawach przykład architektury tolerancyjnej – skromnej z zewnątrz, ale starannie zaprojektowanej pod względem detalu klasycystycznego. Jego historia, sięgająca czasów, gdy protestantyzm dopiero odzyskiwał prawo do jawnego istnienia w monarchii habsburskiej, czyni go ważnym świadectwem lokalnych dziejów wyznaniowych regionu znojemskiego. Od 1958 roku obiekt jest chroniony jako zabytek kultury.

Najczęstsze pytania

Kiedy zbudowano kościół ewangelicki w Miroslavi? Świątynię wzniesiono w 1846 roku, co potwierdza data MDCCCXLVI wykuta na portalu wejściowym.

Dlaczego kościół nie ma wieży ani dzwonów? Ponieważ powstał jako kaplica tolerancyjna – budowle tego typu, wznoszone po edykcie tolerancyjnym z 1781 roku, celowo unikały elementów kojarzonych z architekturą kościołów katolickich.

Co oznacza płaskorzeźba nad wejściem? To kielich otoczony akantową wicią – symbol komunii pod dwiema postaciami, ważny znak tradycji reformacyjnej.

Czym jest sala „Kruh"? To mniejsza sala spotkań dobudowana do kościoła w 1901 roku od strony południowej, wykorzystywana do dziś po nabożeństwach wieczornych.

Czy w kościele odbywają się nabożeństwa? Tak, w niedziele o 8:30 i 19:00, a dodatkowo organizowane są nieregularne nabożeństwa wieczorne.

Czy kościół jest zabytkiem? Tak, jest chroniony jako zabytek kultury od 1958 roku.