Evangelical church (Nové Město na Moravě)

Kościół ewangelicki w Nové Město na Moravě to niewielka, ale architektonicznie wyjątkowa świątynia protestancka, wzniesiona pod koniec XIX wieku i wpisana na listę zabytków kultury Republiki Czeskiej.

Skąd wzięła się ta świątynia?

Historia miejscowej wspólnoty ewangelickiej sięga 1782 roku, gdy miejscowi wyznawcy konfesji augsburskiej i helweckiej uzyskali zgodę na założenie własnego zboru. Zbudowali wtedy kaplicę, szkołę, cmentarz i plebanię. Pierwsza świątynia, wzniesiona w 1784 roku, służyła wspólnocie przez ponad sto lat, zanim postanowiono wznieść na tym samym miejscu nowy, większy kościół.

Kiedy powstał obecny budynek?

Obecny kościół zaprojektował wiedeński architekt Ferdinand Glaser, a roboty budowlane prowadził miejscowy budowniczy Josef Sadílek. Uroczyste poświęcenie świątyni odbyło się we wrześniu 1898 roku. Budynek wzniesiono w duchu neorenesansowym / neoklasycystycznym, z detalami nawiązującymi do architektury toskańskiej.

Co warto zobaczyć w środku i na zewnątrz?

Charakterystyczną cechą budowli jest rzut w kształcie krzyża greckiego - o czterech równych ramionach - co odróżnia ją od wydłużonego układu typowego dla kościołów katolickich w regionie. Ferdinand Glaser zaprojektował nie tylko sam budynek, ale też jego wyposażenie wnętrza, które przetrwało w niemal niezmienionej formie od 1898 roku. To rzadkość wśród obiektów sakralnych tej epoki, których wnętrza bywały wielokrotnie przebudowywane. Kościół wciąż służy jako czynne miejsce kultu, pod opieką miejscowej parafii Kościoła Ewangelickiego Braci Czeskich (Českobratrská církev evangelická).

Jak dotrzeć na miejsce?

Kościół stoi w Nové Město na Moravě, mieście w powiecie żďárskim (okres Žďár nad Sázavou), w kraju Vysočina, w sercu Wyżyny Czesko-Morawskiej. To popularny wśród turystów region, znany z tras narciarstwa biegowego oraz bliskości obszaru chronionego Žďárské vrchy. Samo miasto ma dobre połączenia drogowe i kolejowe z większymi ośrodkami regionu, takimi jak Žďár nad Sázavou czy Brno.

Kiedy najlepiej przyjechać?

Ponieważ kościół jest czynnym obiektem parafialnym, zwiedzanie warto zaplanować poza godzinami nabożeństw lub uzgodnić je wcześniej z parafią. Skoro urok budynku tkwi w dużej mierze w proporcjach bryły i detalach elewacji, najlepiej oglądać go w świetle dziennym - wtedy najwyraźniej widać kształt krzyża greckiego i toskańskie inspiracje fasady.

Najczęstsze pytania

Kto zaprojektował kościół ewangelicki w Nové Město na Moravě? Projekt stworzył wiedeński architekt Ferdinand Glaser, a prace budowlane prowadził Josef Sadílek. Kościół poświęcono we wrześniu 1898 roku.

Czy to pierwsza świątynia ewangelicka w tym miejscu? Nie. Wcześniej, od 1784 roku, stała tu kaplica służąca wspólnocie założonej w 1782 roku, zanim wzniesiono obecny, większy kościół.

Jaki styl architektoniczny reprezentuje budynek? Kościół utrzymany jest w stylistyce neorenesansowej / neoklasycystycznej z elementami nawiązującymi do architektury toskańskiej, a jego rzut ma formę krzyża greckiego.

Czy kościół jest nadal użytkowany? Tak, obiekt służy parafii Kościoła Ewangelickiego Braci Czeskich i jest chroniony jako zabytek kultury Republiki Czeskiej.