Evangelical church

Kościół ewangelicki w Chlebach to niewielka, ale historycznie interesująca świątynia protestancka stojąca w północno-zachodniej części wsi Chleby w powiecie Nimburk, przy drodze prowadzącej do Oskořínka. Budynek, znany lokalnie jako Chrám pokoje (Świątynia Pokoju), należy do Kościoła Braci Czeskich Ewangelickiego i od ponad dwóch stuleci jest miejscem spotkań miejscowego zboru.

Jak długo istnieje zbór w Chlebach?

Zbór ewangelicki w Chlebach powstał w 1783 roku, zaledwie dwa lata po wydaniu przez cesarza Józefa II patentu tolerancyjnego, który po raz pierwszy od czasów kontrreformacji pozwolił niekatolikom na habsburskich ziemiach na jawne wyznawanie wiary. Pierwszy budynek kościelny wzniesiono już w 1786 roku. Zgodnie z ówczesnymi ograniczeniami prawnymi nałożonymi na świątynie "tolerowane", budowla nie miała wieży - niekatolickie kościoły nie mogły przypominać z zewnątrz budowli sakralnej ani posiadać dzwonnicy widocznej od strony ulicy.

Skąd wziął się obecny wygląd kościoła?

Pierwotny, skromny budynek z końca XVIII wieku z czasem zastąpiono nową świątynią w stylu neoromańskim. Nowy kościół wzniósł architekt i budowniczy E. Prukner z Nymburka, a jego konsekracja odbyła się 6 lipca 1888 roku. To właśnie ta budowla, już z wieżą, stoi w Chlebach do dziś.

Jak wygląda budynek?

Kościół jest jednonawowy i - w odróżnieniu od tradycyjnych świątyń katolickich - nieorientowany, czyli nie jest zwrócony prezbiterium na wschód. Wzniesiono go na planie prostokąta, z prostokątnym prezbiterium dobudowanym od strony północno-zachodniej. Nad fasadą wejściową wznosi się smukła, pryzmatyczna wieża, którą zamiast krzyża wieńczy gwiazda - detal charakterystyczny dla tradycji kalwińskiej (reformowanej), do której nawiązuje architektura obiektu.

Co jeszcze znajduje się przy kościele?

Wokół świątyni założono cmentarz ewangelicki, służący miejscowemu zborowi. W 1938 roku, a więc pół wieku po konsekracji nowego kościoła, dobudowano plebanię, w której nadal mieszka duchowny obsługujący parafię.

Czy można dziś uczestniczyć w nabożeństwie?

Tak - w kościele w Chlebach regularnie odprawiane są nabożeństwa niedzielne, tradycyjnie o godzinie 8:30. To wciąż żywe miejsce kultu, a nie tylko zabytek architektoniczny.

Najczęstsze pytania

Do jakiego wyznania należy kościół w Chlebach? Do Kościoła Braci Czeskich Ewangelickiego (Českobratrská církev evangelická), głównego kościoła protestanckiego w Czechach, wywodzącego się z tradycji reformowanej i husyckiej.

Czy to pierwszy kościół zbudowany w tym miejscu? Nie. Pierwszy, skromniejszy budynek bez wieży powstał w 1786 roku. Obecny, neoromański kościół z wieżą zbudowano i konsekrowano w 1888 roku.

Dlaczego wieżę zdobi gwiazda, a nie krzyż? To nawiązanie do tradycji kalwińskiej (reformowanej), z której wywodzi się zbór - gwiazda zamiast krzyża jest charakterystycznym elementem architektury kościołów tego nurtu.

Czy przy kościele jest cmentarz? Tak, wokół świątyni znajduje się cmentarz ewangelicki, związany z historią miejscowego zboru.