El Ángel Exterminador

El Ángel Exterminador to marmurowa figura na cmentarzu w Comillas, w Kantabrii — jeden z najbardziej rozpoznawalnych symboli tego nadmorskiego miasteczka.

Co to za pomnik?

Rzeźba przedstawia upadłego anioła z rozłożonymi skrzydłami i opuszczonym mieczem. Wykuł ją w 1895 roku kataloński artysta Josep Llimona, jeden z czołowych twórców hiszpańskiego modernizmu (nurtu bliskiego secesji). Marmurowa postać nie jest łagodnym stróżem, lecz nawiązuje do Abaddona — anioła "otchłani bez dna" z Apokalipsy św. Jana (Ap 9:11), który miał sprowadzić plagi na tych, którzy nie noszą Bożej pieczęci. Stąd nazwa "Anioł Eksterminator", choć bywa też nazywany "Anielskim Stróżem" ze względu na jego funkcję strażnika wiecznego spoczynku.

Dlaczego stoi na cmentarzu, a nie w mauzoleum?

Llimona otrzymał zlecenie na figurę do mauzoleum Antonia Lópeza Bru, najstarszego syna pierwszego markiza Comillas. Gotowa rzeźba okazała się jednak zbyt duża, by zmieścić się w przewidzianym dla niej wnętrzu grobowca. Zamiast trafić do środka, została przekazana miastu i ustawiona na zewnątrz, na szczycie jednej z konstrukcji cmentarnych, gdzie jest widoczna z wielu punktów Comillas.

Gdzie go szukać?

Anioł stoi na terenie cmentarza w Comillas, wzniesionego na fundamentach dawnego kościoła parafialnego z XV wieku. Samo miejsce — z gotycką architekturą i widokiem na Zatokę Kantabryjską — jest celem wielu odwiedzających niezależnie od samej figury. Marmurowa sylwetka anioła, dobrze widoczna z daleka dzięki umiejscowieniu na wzniesieniu, stała się nieformalnym symbolem miasta.

Dlaczego to dzieło jest tak cenione?

Ángel Exterminador uznawany jest za jedną z najważniejszych rzeźb funeralnych hiszpańskiego modernizmu. Styl Llimony — dynamiczna kompozycja, ekspresja ciała, symbolika zamiast dosłowności — wyróżniał się na tle typowych nagrobnych aniołów tamtej epoki. Figura łączy estetykę końca XIX wieku z mocnym przekazem religijnym: to nie pociesza żywych, lecz przypomina o nieuchronności i grozie sądu ostatecznego.

Najczęstsze pytania

Kto wykonał Anioła Eksterminatora w Comillas? Rzeźbę wykonał w 1895 roku Josep Llimona, katalański rzeźbiarz związany z hiszpańskim modernizmem.

Kogo przedstawia rzeźba? Figurę Abaddona, anioła otchłani z Apokalipsy, który według tekstu biblijnego miał zesłać plagi na ludzkość niemającą Bożej pieczęci — stąd popularna nazwa "Anioł Eksterminator".

Czy pomnik zawsze stał na cmentarzu? Nie do końca w obecnej formie — miał trafić do mauzoleum Antonia Lópeza Bru, ale ze względu na rozmiary został podarowany miastu i umieszczony na zewnątrz, na cmentarzu w Comillas.

Czy warto zobaczyć cmentarz, na którym stoi? Tak — nekropolia powstała na miejscu średniowiecznego kościoła i sama posiada wartość architektoniczną, a widok na anioła z górującego punktu należy do najbardziej fotografowanych kadrów w Comillas.