Dundee Synagogue

Synagoga w Dundee (Dundee Synagogue) to dawna żydowska bóżnica przy St Mary's Place w centrum Dundee w Szkocji. Modernistyczny budynek z 1978 roku przypomina o społeczności, która współtworzyła miasto przez ponad sto lat. Dziś to miejsce, które ogląda się z zewnątrz i poznaje przez jego historię.

Czym jest synagoga w Dundee?

Budynek służył jako miejsce modlitwy wspólnoty Tayside and Fife Jewish Community od 1978 do 2019 roku. Sama wspólnota jest znacznie starsza. Powstała w 1878 roku jako Dundee Hebrew Congregation i pod tą nazwą działała przez większość swojej historii. Synagoga przy St Mary's Place była ostatnią siedzibą tej gminy w Dundee.

Kto ją zaprojektował i kiedy powstała?

Modernistyczny budynek zaprojektował architekt Ian Imlach, a otwarto go w 1978 roku. Jedno ze źródeł opisuje go jako pierwszą synagogę zbudowaną od podstaw w Szkocji poza Glasgow i Edynburgiem. Prosta, geometryczna bryła wyróżnia się na tle starszych, kamiennych budynków miasta i dobrze pokazuje podejście do architektury publicznej w szkockich miastach lat 70.

Dlaczego stanęła właśnie tutaj?

Historia St Mary's Place zaczyna się od wcześniejszej synagogi przy Meadow Street 15, w której gmina spotykała się od 1920 roku. Rada miasta Dundee wywłaszczyła tę działkę w ramach przebudowy centrum, a stary budynek rozebrano w 1973 roku. Jako rekompensatę rada przekazała działkę przy St Mary's Place, na której wzniesiono nową synagogę.

Zanim wspólnota trafiła na Meadow Street, korzystała z kilku innych adresów w tej samej części miasta. Pierwsze spotkania odbywały się na Murraygate, a w latach 1895–1920 pod numerem 62. Razem miejsca te pokazują, jak życie żydowskie w Dundee przemieszczało się po centrum miasta przez prawie półtora wieku.

Co stało się z synagogą?

Synagogę formalnie zamknięto 7 czerwca 2019 roku. Tayside and Fife Jewish Community przeniosła swoją siedzibę do St Andrews w sąsiednim hrabstwie Fife. Budynek przy St Mary's Place nosi więc dziś miano „dawnej" synagogi, ale pozostaje jednym z najbardziej znanych śladów żydowskiego dziedzictwa w Dundee.

Zwiedzanie i na co zwrócić uwagę

Synagoga to punkt do obejrzenia z zewnątrz, a nie klasyczna atrakcja z biletem. Dobrze wpisuje się w spacer po centrum, zwłaszcza jeśli interesują Cię:

• modernistyczna architektura lat 70.,
• historia społeczności żydowskich w Szkocji,
• przebudowa centrum Dundee w drugiej połowie XX wieku.

Budynek leży w odległości spaceru od głównych ulic, więc łatwo połączyć go z innymi zabytkami miasta. W pobliżu są Murraygate i okolice dawnej Meadow Street, dzięki czemu można przejść pieszo trasę, którą podążała gmina.

Najczęstsze pytania

Czy synagoga w Dundee nadal działa? Nie. Nabożeństwa zakończyły się wraz z zamknięciem 7 czerwca 2019 roku, a wspólnota działa teraz w St Andrews.

Kiedy zbudowano synagogę w Dundee? Budynek przy St Mary's Place ukończono w 1978 roku według projektu Iana Imlacha.

Dlaczego gmina opuściła Meadow Street? Rada miasta wywłaszczyła działkę przy Meadow Street pod przebudowę centrum. Tamtejszą synagogę rozebrano w 1973 roku, a jako rekompensatę rada przekazała działkę przy St Mary's Place.

Kiedy powstała żydowska gmina w Dundee? W 1878 roku jako Dundee Hebrew Congregation. Później przyjęła nazwę Tayside and Fife Jewish Community.