Drie Tommen

Drie Tommen to zespół trzech grobowców kopcowych sprzed prawie dwóch tysiącleci, ukryty w spokojnej dzielnicy Grimde na obrzeżach Tienen w Belgii. Nazwa w miejscowym języku oznacza po prostu "trzy kopce" i trafnie opisuje to, co widać na miejscu: trzy sztucznie usypane wzniesienia ziemne, każde o średnicy sięgającej prawie 30 metrów. Kopce powstały najprawdopodobniej w I lub II wieku naszej ery, w czasach gdy przez okolicę biegł ważny rzymski trakt łączący Kolonię, Tongeren, Tienen i Boulogne.

Kto tu spoczywa?

Grobowiec należał do zamożnego mieszkańca ówczesnego osiedla (vicus) Tienen. Jego tożsamość udało się ustalić dzięki złotej rurce z wygrawerowanym napisem "M(arcus) Probius Burrus" - to właśnie ten człowiek jest najstarszym mieszkańcem Tienen znanym z imienia. Sam fakt, że dla jednej osoby wzniesiono aż trzy monumentalne kopce, świadczy o jej wysokiej pozycji społecznej w rzymskiej prowincji.

Co znaleziono w środku?

Kopce eksplorowano archeologicznie w 1892 roku pod kierunkiem barona A. de Loë z Towarzystwa Archeologicznego w Brukseli. Badacze wydrążyli w nasypach tunele prowadzące do komór grobowych, które udało się odnaleźć w pierwszym i trzecim kopcu. Wśród odkrytych przedmiotów znalazły się prawdziwe skarby: kamea z wizerunkiem cesarza Augusta, złoty pierścień zaręczynowy z inskrypcją, posrebrzana brązowa fibula oraz wspomniana już złota rurka z imieniem zmarłego. Przedmioty te pokazują, jak bogate wyposażenie grobowe towarzyszyło elitom rzymskiej Galii.

Skąd pochodzi nazwa i jak długo istnieje ta pamięć?

Kopce są wzmiankowane w źródłach pisanych już od 1340 roku - w księgach tienieńskiego funduszu pomocy dla ubogich figurują pod łacińską nazwą "retro Tumbas de Thenis". Na mapach topograficznych Ferrarisa z lat 1771-1778 zaznaczono je wzdłuż drogi z Tienen do Hakendover jako "Tombes de Grunde". Widać więc, że miejsce to od wieków budziło zainteresowanie i było punktem orientacyjnym na mapach regionu.

Jak wygląda dziś?

Współczesna historia kopców to również opowieść o rewitalizacji. W latach 2012-2013 gmina Tienen usunęła z terenu drzewa i krzewy, które przez dekady zarastały nasypy, a po 2016 roku przestrzeń przekształcono w spokojny, otwarty park ze ścieżkami spacerowymi. Dzięki temu odwiedzający mogą dziś swobodnie okrążyć wszystkie trzy kopce, docenić ich imponujące rozmiary (wysokość sięga od 8 do 12 metrów) i wyobrazić sobie, jak przed wiekami wyglądał rzymski pochówek elity.

Najczęstsze pytania

Jak stare są Drie Tommen? Kopce datuje się na I lub II wiek naszej ery, a więc na okres rzymski.

Dla kogo zbudowano te grobowce? Dla Marcusa Probiusa Burrusa, zamożnego mieszkańca rzymskiego osiedla Tienen - jego imię zachowało się dzięki złotej rurce znalezionej pod jednym z kopców.

Czy można zwiedzać kopce? Tak, teren jest ogólnodostępnym parkiem ze ścieżkami spacerowymi, otwartym od momentu rewitalizacji po 2016 roku.

Gdzie dokładnie się znajdują? W dzielnicy Grimde, na obrzeżach Tienen w Belgii, przy dawnym rzymskim trakcie łączącym Kolonię z Boulogne.

Co znaleziono podczas wykopalisk? Cesarzową kameę z podobizną Augusta, złoty pierścień zaręczynowy, posrebrzaną fibulę oraz złotą rurkę z imieniem zmarłego - wykopaliska prowadzono w 1892 roku.