Celismolen

Celismolen to zabytkowy młyn wodny w Hoegaarden, we flamandzkiej prowincji Brabancja Flamandzka, położony nad rzeką Grote Gete przy Klein Overlaar. Ten podsiębierny młyn wodny przez wieki służył do mielenia zboża, a dziś stanowi jeden z ciekawszych przystanków dla osób zwiedzających okolice Hoegaarden — miasteczka znanego przede wszystkim z piwa pszenicznego, ale mającego też bogatą historię przemysłową związaną z wykorzystaniem siły wody.

Skąd wzięła się nazwa Celismolen?

Pierwsze wzmianki o młynie w tym miejscu pochodzą z końca XIV wieku, a w dokumentach z 1340 roku obiekt określano jako "Nieuwe Molen" (Nowy Młyn) — w odróżnieniu od istniejącego wcześniej młyna położonego wyżej wzdłuż biegu rzeki, zwanego "Grote Molen" (Wielki Młyn). Ponieważ nowszy młyn był od niego mniejszy, zyskał również nazwę "Kleine Molen" (Mały Młyn). Obecna nazwa Celismolen pochodzi od rodziny Celis, która przejęła obiekt na początku XX wieku i na trwałe związała z nim swoje nazwisko.

Jak zmieniali się właściciele młyna?

Przez stulecia młyn przechodził z rąk do rąk różnych rodów szlacheckich, zanim w 1476 roku trafił w posiadanie klasztoru begardów. Zakonnicy przeprowadzili gruntowną przebudowę obiektu, a kolejna istotna renowacja miała miejsce w 1625 roku. Punktem zwrotnym w historii młyna był rok 1909, kiedy to nieruchomość nabyła rodzina Celis. Nowi właściciele zainstalowali turbinę w nowo wybudowanym szybie, odnowili całą instalację młyńską i jako pierwsi na tym terenie wprowadzili silnik spalinowy — decyzja, która na dekady zmieniła charakter pracy młyna, odchodząc od tradycyjnego napędu wodnego na rzecz technologii mechanicznej.

Co dziś można zobaczyć w Celismolen?

W 1994 roku Celismolen wraz z bezpośrednim otoczeniem został objęty ochroną jako zabytek, uznany za element historycznego krajobrazu wiejskiego. To otworzyło drogę do wieloletniego programu odbudowy, którego zwieńczeniem był 16 czerwca 2011 roku — dzień, w którym koło wodne młyna po ponad stu latach przerwy ponownie zaczęło się obracać, tym razem generując zieloną energię elektryczną. Renowacja koła i towarzyszącej mu infrastruktury zajęła zespołowi konserwatorskiemu pięć lat intensywnych prac.

Obecnie teren młyna pełni funkcję obiektu noclegowo-konferencyjnego typu bed & breakfast, w którym sam budynek młyna stanowi centralny, najbardziej reprezentacyjny element całego kompleksu. Odwiedzający mogą podziwiać zachowaną architekturę przemysłową, koło wodne oraz malowniczą lokalizację nad Grote Gete, łączącą historię techniki z kameralną atmosferą wiejskiej Brabancji.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się Celismolen? Młyn stoi przy Klein Overlaar 75 w Hoegaarden, nad rzeką Grote Gete.

Czy młyn nadal działa? Koło wodne zostało odrestaurowane i od 2011 roku ponownie pracuje, produkując zieloną energię elektryczną, choć młyn nie pełni już funkcji produkcyjnej młyna zbożowego.

Czy można zwiedzić wnętrze młyna? Obiekt funkcjonuje obecnie jako bed & breakfast oraz przestrzeń spotkań, więc dostęp do wnętrza wiąże się zazwyczaj z pobytem lub wydarzeniem organizowanym na miejscu.

Dlaczego młyn nazywa się akurat Celismolen? Nazwa pochodzi od rodziny Celis, która przejęła młyn w 1909 roku i przeprowadziła jego istotną modernizację.