Devět křížů

Devět křížů to niewielkie, ale owiane mroczną legendą miejsce przy drodze II/602 w pobliżu wsi Lesní Hluboké, na Wysoczyźnie Bíteszskiej w powiecie Brno-venkov. Dziewięć drewnianych krzyży stojących tuż przy zjeździe 168 z autostrady D1 upamiętnia — według miejscowego podania — masakrę weselnego orszaku, do której miało dojść w XVI wieku.

Gdzie to jest i jak dotrzeć?

Devět křížů leży przy drodze II/602, w bezpośrednim sąsiedztwie zjazdu 168 na autostradzie D1, co czyni to miejsce łatwo dostępnym dla kierowców jadących między Brnem a Jihlavą. Obok krzyży działa hotel Annahof, mieszczący się w budynku dawnego motelu, który wcześniej nosił nazwę Devět křížů. Dzięki bliskości autostrady miejsce od dekad funkcjonuje jako punkt orientacyjny dla podróżujących tą trasą, choć niewielu z nich zna pełną historię stojącą za nazwą.

Skąd wzięła się nazwa i jaka jest legenda?

Nazwa pochodzi od dziewięciu krzyży, które według lokalnego podania postawiono w miejscu, gdzie w 1540 roku miało dojść do krwawego napadu na orszak weselny — dziewięć ofiar miało zginąć tego dnia. Historia mówi o zamożnym gospodarzu, który rok wcześniej znalazł na drodze pobitego węgierskiego handlarza końmi i przygarnął go do domu, gdzie zaopiekowała się nim jego córka. Kiedy Węgier dowiedział się, że kobieta, w której się zakochał, wyjdzie za innego, zapragnął zemsty. Zapłacił miejscowemu myśliwemu całym swoim majątkiem za zorganizowanie napadu na orszak. Podczas ataku myśliwy przez pomyłkę zabił samą pannę młodą, a gdy handlarz zobaczył martwą ukochaną, zastrzelił najpierw myśliwego, a potem samego siebie.

Czy legenda ma potwierdzenie w faktach?

W 2012 roku teren zbadali archeolodzy z firmy Archaia wspólnie z naukowcami z Uniwersytetu Masaryka w Brnie, jednak nie odnaleziono żadnych szczątków ludzkich, które potwierdzałyby opowieść o masakrze. Według wspomnień ówczesnego wójta Lesního Hlubokégo, szczątki miały zostać wydobyte w latach 60. XX wieku, gdy naprawiano krzyże, a następnie ponownie pochowane pod środkowym krzyżem. Prawdopodobnie zostały jednak zniszczone przy późniejszych, wielokrotnych wykopach pod instalacje techniczne prowadzone w tym miejscu. Devět křížů pozostaje więc przede wszystkim legendą — barwną opowieścią funkcjonującą w lokalnej tradycji, a nie potwierdzonym historycznie wydarzeniem.

Co warto zobaczyć na miejscu?

Sama lokalizacja jest skromna — dziewięć krzyży ustawionych przy drodze, otoczonych zielenią, tworzy spokojne, nieco tajemnicze miejsce, które kontrastuje z ruchem na pobliskiej autostradzie. To typowy przykład czeskiego "miejsca pamięci" wpisanego w krajobraz — bez rozbudowanej infrastruktury turystycznej, za to z silnym ładunkiem lokalnej opowieści. Warto zatrzymać się tu na chwilę w trakcie podróży trasą D1, zwłaszcza jeśli podróżuje się między Brnem a Jihlavą i chce się poznać jedną z ciekawszych czeskich legend drogowych.

Kiedy najlepiej przyjechać?

Miejsce można odwiedzić o każdej porze roku, ponieważ to przystanek na trasie, a nie obiekt z ograniczoną dostępnością sezonową. Najprzyjemniej jednak zatrzymać się tu wiosną lub latem, gdy otoczenie krzyży jest zielone, a dłuższy dzień pozwala spokojnie zejść z trasy bez pośpiechu. Ze względu na bliskość ruchliwej drogi warto zachować ostrożność przy parkowaniu i przechodzeniu w pobliże krzyży.

Najczęstsze pytania

Co upamiętniają krzyże w Devět křížů? Według legendy krzyże postawiono w miejscu, gdzie w 1540 roku miało zginąć dziewięciu uczestników napadniętego orszaku weselnego.

Czy masakra rzeczywiście miała miejsce? Nie ma na to twardych dowodów — badania archeologiczne z 2012 roku nie potwierdziły obecności szczątków ludzkich pasujących do opowieści, choć lokalna tradycja mówi o ich wcześniejszym odnalezieniu i ponownym pochówku w latach 60.

Gdzie dokładnie znajduje się to miejsce? Przy drodze II/602 obok zjazdu 168 z autostrady D1, w pobliżu wsi Lesní Hluboké w powiecie Brno-venkov.

Czy w pobliżu jest gdzie się zatrzymać? Tak, tuż obok krzyży działa hotel Annahof, mieszczący się w budynku dawnego motelu, który wcześniej działał pod nazwą Devět křížů.