Zamek Lesní Hluboké

Zamek Lesní Hluboké to skromny, późnobarokowy dworek stojący na południowym skraju wsi Lesní Hluboké, w powiecie Brno-venkov w kraju południowomorawskim. Powstał jako letnia siedziba opatów pobliskiego klasztoru w Rajhradzie i nigdy nie urósł do rangi wielkiej rezydencji szlacheckiej — jego wartość leży raczej w cichej, wielowarstwowej historii, która prowadzi od klasztornej owczarni, przez letnią rezydencję, aż po dzisiejszy, powolny powrót do życia po latach zaniedbania.

Jak klasztorne gospodarstwo stało się myśliwskim pałacykiem?

Ziemia, na której stoi zamek, była związana z benedyktyńskim klasztorem w Rajhradzie już od 1395 roku, kiedy sama wieś Hluboké przeszła w ręce zakonników. Przez wieki miejsce to pełniło funkcje czysto gospodarcze — stała tu owczarnia należąca do majątku klasztornego. Dopiero na początku XVIII wieku ten użytkowy budynek przekształcono w folwark. Prawdziwa zmiana nastąpiła w 1770 roku, gdy opat Otmar Konrad polecił przebudować folwark na prosty, późnobarokowy pałacyk myśliwski, który miał dać zwierzchnikom klasztoru wygodną bazę podczas polowań w okolicznych lasach. Sześć lat później, w 1776 roku, w parku naprzeciwko pałacyku wzniesiono kaplicę pod wezwaniem św. Anny, dodając niewielkiemu założeniu również wymiar religijny.

Dlaczego w XIX wieku zamek niemal zniknął?

W przeciwieństwie do zamków budowanych z myślą o stałej rezydencji rodu szlacheckiego, Lesní Hluboké od początku było siedzibą drugoplanową, używaną okazjonalnie, a nie zamieszkiwaną na stałe. To sprawiało, że budynek był podatny na zaniedbanie — przez większą część XIX wieku niemal nie był używany i powoli popadał w ruinę. Jego losy odmieniły się dopiero w 1884 roku, gdy opat Benedikt Korčian zdecydował się na remont i modernizację podupadającego pałacyku. Nie poprzestał na zwykłej konserwacji — rozbudował budynek tak, by mógł pełnić funkcję prawdziwej letniej rezydencji, a nie tylko funkcjonalnej bazy myśliwskiej. To właśnie ta XIX-wieczna przebudowa w dużej mierze ukształtowała dzisiejszy wygląd obiektu.

Co stało się z zamkiem po utracie go przez klasztor?

Klasztor w Rajhradzie pozostawał właścicielem zamku aż do 1948 roku — roku, w którym powojenny komunistyczny rząd Czechosłowacji rozpoczął masową nacjonalizację majątku kościelnego i prywatnego. Podobnie jak wiele innych podobnych posiadłości, Lesní Hluboké przeszło wtedy w ręce świeckie. Dziś obiekt należy do przedsiębiorstwa Lesy České republiky, państwowej firmy zarządzającej lasami na terenie całych Czech — co dobrze koresponduje z pierwotnym przeznaczeniem budynku jako bazy na wyjazdy myśliwskie do okolicznych lasów.

Czy zamek można dziś zwiedzać?

Zamek Lesní Hluboké przechodzi rekonstrukcję od 2017 roku i nie jest zwyczajnie otwarty dla przypadkowych odwiedzających. Wejście trzeba wcześniej umówić, więc każdy, kto chciałby zobaczyć wnętrza, powinien liczyć się z koniecznością wcześniejszego kontaktu, a nie ze spontaniczną wizytą. Kaplica św. Anny w parku naprzeciwko zamku objęta jest tą samą ochroną co główny budynek, a razem oba obiekty figurują jako zabytek kultury Republiki Czeskiej. Dla podróżnych zwiedzających okolice na południe od Bystřicy nad Pernštejnem to spokojny przystanek, który doceni raczej ktoś zainteresowany mało znaną historią klasztorną niż wielką architekturą pałacową.

Najczęstsze pytania

Gdzie znajduje się zamek Lesní Hluboké? Stoi na południowym skraju wsi Lesní Hluboké, w powiecie Brno-venkov w kraju południowomorawskim w Czechach.

Kto zbudował zamek? Opat Otmar Konrad z klasztoru w Rajhradzie kazał go wznieść w 1770 roku jako późnobarokowy pałacyk myśliwski, na miejscu wcześniejszego folwarku klasztornego.

Dlaczego zamek później rozbudowano? W 1884 roku opat Benedikt Korčian wyremontował i rozbudował podupadający pałacyk, by mógł pełnić funkcję letniej rezydencji, a nie tylko bazy myśliwskiej.

Do kogo należy zamek obecnie? Odkąd klasztor stracił posiadłość w 1948 roku, obiekt zmieniał właścicieli; dziś należy do przedsiębiorstwa Lesy České republiky, państwowej firmy leśnej.

Czy zamek jest otwarty dla zwiedzających? Od 2017 roku trwa jego rekonstrukcja, a zwiedzanie możliwe jest wyłącznie po wcześniejszym umówieniu, nie w ramach stałych godzin otwarcia.