Újezd

Újezd u Tišnova to niewielka wieś w powiecie Brno-venkov na Morawach Południowych, znana miłośnikom historii przede wszystkim z ruin średniowiecznego grodziska położonego na jej północno-zachodnim skraju.

Co warto zobaczyć w Újezd u Tišnova?

Głównym celem wycieczki jest tu dawny gródek rycerski wzniesiony na wąskim grzbiecie wzgórza górującym nad wsią. Badania archeologiczne wskazują, że główny budynek siedziby powstał pod koniec XIII wieku. Od strony wschodniej i zachodniej teren chroniły fosy, a najważniejszym elementem zabudowy była wieża mieszkalna — swego rodzaju wieżowy pałac — stojąca we wschodniej części dziedzińca. Wykopaliska ujawniły również ślady zabudowań gospodarczych: kuchni, kuźni oraz pomieszczeń dla służby, co świadczy o tym, że siedziba funkcjonowała jako samowystarczalny, choć niewielki, ośrodek gospodarczy.

Kto mieszkał w gródku?

Z zachowanych wzmianek wiadomo, że w połowie XIV wieku, w 1350 roku, majątek należał do braci Lovka i Hereša z Újezda. Ich potomkowie władali okoliczną osadą aż do 1469 roku, choć sam gródek przestał już wtedy pełnić funkcję rezydencjonalną. Według ustaleń archeologów budowla nie została zniszczona w wyniku najazdu czy oblężenia — mieszkańcy opuścili ją dobrowolnie na przełomie XIV i XV wieku, prawdopodobnie w związku ze zmianą siedziby rodu na wygodniejszą lokalizację.

Co zostało z dawnej budowli dzisiaj?

Obecnie na niewysokim wzniesieniu nad wsią można oglądać skromne pozostałości murów oraz zarysy dawnych fos z XIV wieku. To typowe grodzisko dla badaczy i miłośników pieszych wędrówek — miejsce bardziej kameralne niż spektakularne, ale cenne jako świadectwo osadnictwa rycerskiego na tym obszarze Moraw. Obok ruin prowadzi czerwony szlak turystyczny prowadzący z pobliskiego Tišnova, co czyni to miejsce łatwym punktem do włączenia w dłuższą trasę pieszą po okolicy.

Gdzie leży Újezd u Tišnova i jak tam dotrzeć?

Wieś położona jest około 29 kilometrów na północny zachód od Brna, w malowniczej, pagórkowatej krainie na pograniczu Wyżyny Czesko-Morawskiej. Sama miejscowość została po raz pierwszy wzmiankowana w dokumentach w 1334 roku, co czyni ją jedną ze starszych osad w regionie. Najwygodniejszym punktem wyjścia do zwiedzania ruin jest pobliski Tišnov, skąd prowadzi oznakowany szlak pieszy. Okolica sprzyja także wycieczkom rowerowym oraz dłuższym spacerom łączącym Újezd u Tišnova z innymi atrakcjami historycznymi regionu Brno-venkov.

Najczęstsze pytania

Czy w Újezd u Tišnova jest zamek? Nie zachował się pełny zamek — do dziś przetrwały jedynie ruiny niewielkiego średniowiecznego grodziska na wzgórzu przy wsi, z widocznymi fosami i fragmentami murów.

Kiedy powstała siedziba rycerska w Újezd u Tišnova? Archeolodzy datują powstanie głównego budynku na koniec XIII wieku, a najstarsze wzmianki o właścicielach pochodzą z 1350 roku.

Dlaczego gródek został opuszczony? Według badań archeologicznych obiekt nie został zniszczony w walkach, lecz opuszczony dobrowolnie na przełomie XIV i XV wieku, prawdopodobnie z powodu przeniesienia siedziby rodu.

Jak dojść do ruin gródka? Do miejsca prowadzi czerwony szlak turystyczny z Tišnova, co czyni wycieczkę łatwą do zaplanowania nawet w ramach jednodniowej wyprawy pieszej.