Den Leeuw Meulen

Den Leeuw Meulen (Wiatrak Lwa), znany też po francusku jako Moulin du Lion lub Moulin Dendrael, stoi na skraju Pitgam we francuskiej Flandrii, w departamencie Nord. To jeden z ostatnich świadków dawnego krajobrazu tego regionu, gdzie wiatraki mielące zboże liczono niegdyś w setkach.

Skąd wiatrak wzięło swoje imię?

Nazwa "Leeuw" (po flamandzku "lew") nie odnosi się do herbu ani właściciela, a do... hałasu. Miejscowa tradycja mówi, że kiedy wiatrak pracował na pełnych obrotach, jego skrzydła i mechanizm wydawały dźwięk przypominający ryk lwa. Skąd taki efekt akustyczny? Odpowiedź kryje się w konstrukcji: wiatrak miał aż trzy pary kamieni młyńskich, co jak na wiatraki tej wielkości było rozwiązaniem rzadkim i wymagającym solidnego, głośno pracującego mechanizmu przekładniowego.

Jak stary jest ten wiatrak?

Data 1774 wyryta na wale wiatraka wskazuje rok jego budowy, co czyni go jednym z najstarszych zachowanych wiatraków we francuskiej Flandrii. Konstrukcyjnie jest to wiatrak kozłowy (typ pivot) o niewielkich, "standardowych" wymiarach - około 5 metrów długości i 3,60 metra szerokości.

Kto był właścicielem wiatraka?

Przez ponad 150 lat wiatrak należał do jednej rodziny - najpierw Guillaume'a Delabaere (zapisywanego też jako de la Barre), a potem jego potomków, aż do 1923 roku. Wtedy trafił w ręce Luciena Dendraela, od którego wzięła się druga nazwa obiektu - Moulin Dendrael. Rodzina Dendrael prowadziła wiatrak do śmierci Luciena w 1946 roku.

Co się z nim stało po zamknięciu?

Po śmierci ostatniego młynarza wiatrak przestał pracować i zaczął podupadać. W 1970 roku uznano go za zabytek wsi, co jednak nie zatrzymało degradacji konstrukcji - fundamenty i drewniana wieża były w coraz gorszym stanie. Jesienią 1983 roku doszło do zawalenia się korpusu wiatraka. Dziedzice ostatniego młynarza sprzedali wtedy ruiny gminie Pitgam.

Jak wiatrak wrócił do życia?

Gmina zdecydowała się na pełną rekonstrukcję. Prace odbudowy, prowadzone pod nadzorem stowarzyszenia ARAM Nord-Pas-de-Calais (organizacji specjalizującej się w ratowaniu regionalnych wiatraków), trwały od 1983 do 1988 roku. W 1989 roku wiatrak znów był w pełni sprawny - z odtworzonymi skrzydłami, mechanizmem i trzema parami kamieni młyńskich, wciąż zdolny do mielenia mąki.

Czy można go dziś zwiedzić?

Tak. Wiatrak jest otwarty dla odwiedzających w każdą trzecią niedzielę miesiąca, od kwietnia do września, w godzinach 15:00-19:00. Grupy organizowane mogą umówić się na zwiedzanie w innym terminie po wcześniejszym kontakcie. To rzadka okazja, by zobaczyć działający mechanizm wiatraka kozłowego z bliska, wraz z kamieniami młyńskimi, które nadal potrafią zmielić zboże na mąkę.

Dlaczego warto zajrzeć do Pitgam?

Den Leeuw Meulen to nie tylko zabytek techniki, ale też punkt odniesienia dla całej okolicy - wiatrak widać z daleka na płaskim krajobrazie francuskiej Flandrii, a trasa spacerowa prowadząca do niego (znana lokalnie jako "circuit du moulin") łączy zwiedzanie z krótkim marszem przez wieś i pola. To dobry przystanek dla osób zwiedzających region Bergues i okolice Nord.

Najczęstsze pytania

Skąd wiatrak ma nazwę "Lew"? Według lokalnej tradycji nazwa pochodzi od hałasu, jaki wiatrak wydawał podczas pracy na pełnych obrotach - miał on brzmieć jak ryk lwa, co wiązano z rzadkim jak na tej wielkości wiatraki układem trzech par kamieni młyńskich.

Kiedy powstał Den Leeuw Meulen? Rok budowy, 1774, jest wyryty na wale wiatraka. Czyni to obiekt jednym z najstarszych zachowanych wiatraków we francuskiej Flandrii.

Czy wiatrak nadal działa? Tak. Po zawaleniu się w 1983 roku i pełnej rekonstrukcji trwającej do 1988-1989 roku, wiatrak jest w pełni sprawny i wciąż potrafi mielić mąkę przy trzech parach kamieni młyńskich.

Kiedy można zwiedzić wiatrak? Wiatrak jest otwarty dla turystów w każdą trzecią niedzielę miesiąca, od kwietnia do września, w godzinach 15:00-19:00, a grupy mogą umówić się na zwiedzanie indywidualnie.