Demels chapel

Demelova kaple to niewielka drewniana kapliczka votywna ukryta w leśnej dolinie kilka kilometrów od wsi Chmelík, w powiecie Svitavy w kraju pardubickim. To miejsce, które rzadko trafia do przewodników, ale warto je odwiedzić przy okazji spaceru po okolicznych lasach — kryje w sobie historię cudownego ocalenia sprzed niemal stu lat.

Gdzie dokładnie stoi kaplica?

Kapliczka znajduje się w dolinie zwanej Sněženkovo údolí (Dolina Śnieżyczek), około 3 kilometry na południowy zachód od centrum Chmelíka. Teren należy do tzw. Vysokého lesa — rozległego kompleksu leśnego, w którym w ostatnich latach odnowiono kilka podobnych, zapomnianych kapliczek. Dojście prowadzi leśnymi drogami i ścieżkami, więc najlepiej wybrać się tu pieszo lub rowerem, mając ze sobą mapę okolicy.

Skąd wzięła się kaplica i komu jest poświęcona?

Kaplicę wzniesiono w 1932 roku z inicjatywy niemieckiego gospodarza z Chmelíka, Wenzla Demela. Poświęcono ją Matce Boskiej — stąd też spotykana czasem nazwa „kaplica Panny Marii”. W tamtych czasach dolina wyglądała inaczej niż dziś: zamiast gęstego lasu rozciągały się tu łąki, na których miejscowi gospodarze kosili siano.

Jaka historia stoi za jej powstaniem?

Powodem budowy kaplicy nie była tragedia, lecz jej uniknięcie. Podczas prac przy sianokosach na łące w tej dolinie doszło do wypadku — para koni zaprzężonych do wozu nagle się spłoszyła i ruszyła prosto na kobietę pracującą przy sianie, Terezię Demelovą. Została powalona dokładnie pomiędzy pędzące konie a koła wozu, a mimo to wyszła z tego zdarzenia bez obrażeń. Wenzel Demel postawił kapliczkę w miejscu wypadku jako wotum wdzięczności za ten cudowny, jak go odebrano, zbieg okoliczności.

Co się z nią działo po drugiej wojnie światowej?

Losy kaplicy odzwierciedlają burzliwą historię tych ziem. Po wojnie, wraz z wysiedleniem niemieckojęzycznych mieszkańców regionu, opieka nad drewnianą budowlą ustała. Bez konserwacji obiekt stopniowo niszczał, aż w końcu z pierwotnej kapliczki pozostał wyłącznie kamienny, wapienny fundament — reszta drewnianej konstrukcji zniknęła.

Jak wygląda kaplica dzisiaj?

Miejsce nie zostało jednak zapomniane na zawsze. Dzięki lokalnym wolontariuszom, w oparciu o zachowane stare fotografie oraz wspomnienia świadków, kaplicę odbudowano — prace renowacyjne trwały od listopada 2012 do marca 2013 roku. Dziś ponownie stoi tu niewielka drewniana kapliczka na kamiennym cokole, przypominająca o historii miejsca i będąca jednym z punktów szerszego projektu odnowy kapliczek w okolicznych lasach.

Najczęstsze pytania

Czy kaplica jest ogólnodostępna? Tak, stoi w otwartym terenie leśnym i można ją odwiedzić bez ograniczeń, najlepiej w ramach pieszej wycieczki po okolicy.

Skąd wzięła się nazwa kaplicy? Pochodzi od nazwiska fundatora, Wenzla Demela, gospodarza z Chmelíka, który postawił ją w 1932 roku.

Czy zachował się oryginalny budynek z 1932 roku? Nie — oryginalna drewniana konstrukcja zniszczała po wojnie i przetrwał jedynie kamienny fundament. Obecna kaplica to rekonstrukcja z lat 2012–2013 wykonana na podstawie starych zdjęć i relacji świadków.

Czy w okolicy są inne podobne kaplice? Tak, dolina i sąsiadujący Vysoký les to obszar, w którym w ramach lokalnej inicjatywy odnowiono kilka historycznych, zapomnianych kapliczek — Demelova kaple jest jedną z nich.