Coxyde Military Cemetery

Coxyde Military Cemetery to brytyjski cmentarz wojenny w Koksijde, na belgijskim wybrzeżu Morza Północnego, założony w czasie I wojny światowej i zarządzany dziś przez Commonwealth War Graves Commission. Spoczywa tu ponad 1500 żołnierzy Wspólnoty Narodów poległych w latach 1914–1918 oraz 155 ofiar II wojny światowej, co czyni to miejsce jednym z największych i najważniejszych upamiętnień wojskowych na tym odcinku belgijskiego wybrzeża.

Skąd wzięła się nazwa i pochodzenie cmentarza?

Nazwa nawiązuje do dawnej francuskiej pisowni miejscowości Koksijde — Coxyde — używanej powszechnie w okresie I wojny światowej, gdy większość dokumentacji wojskowej i map sporządzano po francusku. Cmentarz założyły wojska francuskie, zanim w czerwcu 1917 roku odcinek frontu nad morzem, na wysokości kilku kilometrów w stronę Nieuwpoort, przejęły siły Wspólnoty Narodów, zmieniając na stałe charakter tego miejsca pochówku.

Dlaczego to miejsce miało tak duże znaczenie podczas wojny?

Koksijde leżało wtedy około dziesięciu kilometrów za linią frontu, dzięki czemu wieś pełniła funkcję zaplecza wypoczynkowego dla żołnierzy — była wprawdzie od czasu do czasu ostrzeliwana, lecz sam cmentarz uznawano za stosunkowo bezpieczny. To sprawiło, że stał się on głównym miejscem nocnych pochówków poległych przewożonych z linii frontu, a z czasem — najważniejszym cmentarzem wojskowym Wspólnoty Narodów na całym belgijskim wybrzeżu. Gdy w grudniu 1917 roku Francuzi ponownie objęli ten odcinek, nadal chowali tu swoich żołnierzy, a w 1918 roku dochowywano również marynarzy Wspólnoty Narodów, którzy zginęli, służąc z baz w Dunkierce.

Co działo się z cmentarzem po zakończeniu wojny?

Po zawieszeniu broni na teren cmentarza przeniesiono szczątki 44 brytyjskich żołnierzy pochowanych wcześniej w innych miejscach. Groby żołnierzy francuskich z okresu I wojny światowej zostały z czasem usunięte, natomiast pochówki Wspólnoty Narodów pozostały i do dziś stanowią trzon nekropolii. Kilkadziesiąt lat po pierwszym konflikcie cmentarz ponownie zaczął przyjmować pochówki — tym razem żołnierzy poległych podczas obrony korytarza Dunkierka i Nieuwpoort w maju 1940 roku, w czasie II wojny światowej. Wśród tych grobów 22 osoby pozostają niezidentyfikowane.

Kto zaprojektował układ cmentarza?

Za architektoniczny kształt nekropolii odpowiada sir Edwin Lutyens, jeden z czołowych brytyjskich architektów swojej epoki, znany z projektowania wielu cmentarzy i pomników wojennych Wspólnoty Narodów w Europie. Jego styl — surowy, symetryczny, oparty na jasnym kamieniu i prostych formach — jest charakterystyczny dla wielu podobnych miejsc pamięci na terenie Belgii i Francji.

Najczęstsze pytania

Ile osób jest pochowanych na Coxyde Military Cemetery? Na cmentarzu spoczywa ponad 1500 żołnierzy Wspólnoty Narodów z I wojny światowej oraz 155 żołnierzy z okresu II wojny światowej, w tym 22 niezidentyfikowanych.

Dlaczego cmentarz nazywa się „Coxyde”, skoro leży w Koksijde? To historyczna, francuska forma nazwy miejscowości, stosowana powszechnie w dokumentach i na mapach wojskowych z czasów I wojny światowej.

Czy na cmentarzu znajdują się także groby żołnierzy francuskich? Cmentarz zakładały wojska francuskie, jednak ich groby z okresu I wojny światowej zostały później przeniesione — dziś pozostały tu wyłącznie pochówki Wspólnoty Narodów.

Kto zaprojektował cmentarz? Projekt opracował sir Edwin Lutyens, brytyjski architekt odpowiedzialny za wiele cmentarzy wojennych Wspólnoty Narodów w Europie.

Gdzie dokładnie znajduje się cmentarz? Coxyde Military Cemetery leży w Koksijde, w prowincji Flandria Zachodnia, na belgijskim wybrzeżu Morza Północnego.