Cova de les Malladetes

Cova de les Malladetes to jedno z najważniejszych stanowisk archeologicznych śródziemnomorskiego wybrzeża Półwyspu Iberyjskiego, ukryte w zachodniej części masywu Mondúver nad miejscowością Barx, w regionie La Safor.

Co to za miejsce?

Jaskinia (właściwie duże schronisko skalne) posiada trzy odrębne otwory wejściowe różnej wielkości — centralny sięga 10 metrów wysokości — i prowadzi do wnętrza o powierzchni ponad 100 metrów kwadratowych. Odkryta pod koniec lat 20. XX wieku, doczekała się trzech faz badań wykopaliskowych: w latach 40. i 70. XX wieku oraz najnowszej kampanii w latach 2016–2017.

Warstwy stratygraficzne odsłaniają ciągłość osadnictwa obejmującą paleolit górny, epipaleolit, neolit i eneolit. Najcenniejsze są poziomy aurignackie — najstarszej fazy paleolitu górnego, gdy na wybrzeżu Lewantu pojawił się Homo sapiens. Najnowsze badania dostarczyły 29 nowych datowań, które uporządkowały chronologię kultur aurignackiej i graweckiej na tym obszarze.

Co zobaczysz na miejscu?

Wśród znalezisk archeologicznych znalazły się ceramika, narzędzia krzemienne, groty strzał, narzędzia kościane, grawerowane płytki oraz szczątki ludzkie, a także bogate dane paleośrodowiskowe pozwalające zrekonstruować zmiany klimatyczne w prehistorii Lewantu. Same eksponaty nie są wystawione w jaskini — trafiły do Museu de Prehistòria de València oraz Museu Arqueològic de Gandia, gdzie można je oglądać na własne oczy.

Na miejscu doceniana jest przede wszystkim sama struktura schroniska oraz widoki z masywu Mondúver, w którym leży również słynna Cova del Parpalló, znana z paleolitycznej sztuki naskalnej. W okolicy warto połączyć wizytę z odwiedzinami Font del Cirer oraz XVIII-wiecznej lodowni (nevera), a także obszaru rekreacyjnego Puig Mola, popularnego wśród mieszkańców Barx.

Jak dotrzeć?

Jaskinia znajduje się w górskim terenie masywu Mondúver, w zachodniej jego części, w gminie Barx. Dojazd odbywa się przez szlaki piesze prowadzące w głąb masywu — miejsce nie ma ustalonych godzin otwarcia jak muzeum, lecz funkcjonuje jako punkt na trasie turystyki pieszej i krajoznawczej po okolicy. Warto zabrać odpowiednie obuwie trekkingowe i wodę, ponieważ dojście prowadzi przez teren górski.

Kiedy przyjechać?

Najlepszą porą na wycieczkę są wiosna i jesień, gdy temperatury w górach Safor są łagodniejsze niż w pełni lata. Latem upały w tej części Walencji mogą utrudniać dłuższe piesze podejścia, dlatego warto planować wyprawę na wczesne godziny poranne.

Najczęstsze pytania

Czy można zwiedzać wnętrze jaskini? Miejsce nie funkcjonuje jak muzeum z regularnymi godzinami otwarcia — dostęp odbywa się szlakami pieszymi po masywie Mondúver, a same znaleziska archeologiczne są eksponowane poza jaskinią.

Gdzie zobaczyć znaleziska z Cova de les Malladetes? Artefakty znajdują się w Museu de Prehistòria de València oraz w Museu Arqueològic de Gandia.

Czym różni się to stanowisko od pobliskiej Cova del Parpalló? Obie jaskinie leżą w masywie Mondúver, ale Parpalló słynie przede wszystkim z bogatej sztuki naskalnej, podczas gdy Malladetes wyróżnia się długą sekwencją stratygraficzną od paleolitu górnego po eneolit oraz najstarszymi śladami obecności Homo sapiens w tym regionie.

Co jeszcze warto zobaczyć w okolicy? W pobliżu znajdują się Font del Cirer, zabytkowa XVIII-wieczna lodownia (nevera) oraz obszar rekreacyjny Puig Mola.