couvent Notre-Dame de la Délivrande

Couvent Notre-Dame de la Délivrande to dawny klasztor sióstr dominikanek misjonarek, wzniesiony w latach 1885-1887 w Saint-Martin-d'Hères, w aglomeracji Grenoble, w departamencie Isère. Budynek jest wpisany na listę „Patrimoine en Isère" i w 2024 roku otrzymał nagrodę Sésame przyznawaną przez Fondation du Patrimoine za projekty ratowania lokalnego dziedzictwa.

Skąd wzięło się zgromadzenie?

Zgromadzenie Sióstr Notre-Dame de la Délivrande powstało dzięki działalności francuskiego misjonarza, ojca Dufriena, w kontekście duszpasterstwa na Antylach. To jednak w Grenoble zgromadzenie znalazło swoją stałą siedzibę: w 1885 roku matka założycielka, Laure Sabès, wybrała razem z siostrą podgrenobelską dzielnicę Croix Rouge, zamieszkaną wówczas przez bardzo ubogą ludność, jako miejsce prowadzenia działalności charytatywnej i edukacyjnej. To właśnie z myślą o tej pracy powstał klasztor w sąsiednim Saint-Martin-d'Hères.

Jak zbudowano klasztor?

Budynek zaprojektował Alfred Berruyer, architekt diecezjalny, który przy tej realizacji zastosował nowatorską jak na koniec XIX wieku technikę - odlewany beton, określany lokalnie jako „or-gris". Metoda ta pozwalała wznosić mury szybciej i taniej niż tradycyjna obróbka kamienia, co miało znaczenie przy budowie obiektu na potrzeby ubogiego jeszcze wówczas zgromadzenia. Prace budowlane trwały od 1885 do 1887 roku.

Do czego służył budynek przez lata?

Od chwili powstania klasztor pełnił kilka funkcji jednocześnie. Mieścił nowicjat, w którym przygotowywały się kolejne pokolenia sióstr wstępujących do zgromadzenia, oraz studentat, czyli miejsce studiów i formacji zakonnej. Z czasem stał się też domem dla sióstr starszych i emerytowanych, dla których zgromadzenie zapewniało opiekę na miejscu. Ta wielofunkcyjność - formacja młodych i troska o najstarszych pod jednym dachem - była charakterystyczna dla tego typu domów zakonnych w regionie.

Co dzieje się z klasztorem dzisiaj?

W ostatnich latach liczba sióstr mieszkających w budynku znacząco się zmniejszyła, a utrzymanie tak dużego obiektu przerosło możliwości finansowe zgromadzenia. Dominikanki misjonarki przygotowywały się do opuszczenia klasztoru. Zamiast całkowitego zamknięcia, budynek zyskał nowe życie: obiekt ma być dzielony z nowo powstałym stowarzyszeniem, które zajmuje się pomocą ofiarom przemocy domowej. To rozwiązanie pozwala zachować historyczną tkankę budynku i jednocześnie nadać mu nową, społecznie użyteczną funkcję.

Czy klasztor można zwiedzać?

Couvent Notre-Dame de la Délivrande pozostaje przede wszystkim miejscem zamieszkanym i użytkowanym przez wspólnotę oraz stowarzyszenie prowadzące tam działalność pomocową, nie jest to zatem typowy obiekt turystyczny z regularnymi godzinami zwiedzania. Bryła budynku, wzniesiona w charakterystycznej dla epoki technice odlewanego betonu, stanowi jednak ciekawy przykład architektury sakralnej i klasztornej końca XIX wieku i jest doceniana jako element lokalnego dziedzictwa Isère.

Najczęstsze pytania

Kiedy powstał couvent Notre-Dame de la Délivrande? Budynek wzniesiono w latach 1885-1887 w Saint-Martin-d'Hères.

Kto zaprojektował klasztor? Autorem projektu był Alfred Berruyer, architekt diecezjalny, który zastosował technikę odlewanego betonu zamiast tradycyjnego kamienia.

Jakiemu zgromadzeniu służył budynek? Klasztor należał do Sióstr Notre-Dame de la Délivrande, zgromadzenia założonego z inicjatywy matki Laure Sabès, obecnego w Grenoble od 1885 roku.

Czy budynek jest chroniony jako zabytek? Tak, obiekt figuruje na liście „Patrimoine en Isère" i w 2024 roku otrzymał nagrodę Sésame Fondation du Patrimoine.

Jaka jest przyszłość klasztoru? Budynek jest dzielony z nowym stowarzyszeniem pomagającym ofiarom przemocy domowej, co pozwala zachować go i użytkować mimo zmniejszającej się liczby sióstr.

Gdzie dokładnie leży couvent Notre-Dame de la Délivrande? Znajduje się w Saint-Martin-d'Hères, w departamencie Isère, w bezpośrednim sąsiedztwie Grenoble.