Convent de Sant Francesc de Paula de Granollers

Convent de Sant Francesc de Paula de Granollers to dawny klasztor i kościół zakonu minimów, stojący w centrum Granollers, miasta w Katalonii, około trzydziestu kilometrów na północ od Barcelony. Budynek przetrwał niemal cztery i pół wieku burzliwej historii — od klasztornej wspólnoty, przez więzienie i szkołę, aż po dzisiejszą siedzibę domu kultury — i wciąż stanowi jeden z ważniejszych punktów na mapie zabytków miasta.

Gdzie dokładnie się znajduje?

Zespół klasztorny leży w historycznym centrum Granollers, przy ulicy Carrer Corró, tuż obok biblioteki Can Pedrals. Boczne wejście do budynku prowadzi od strony ulicy Carrer Antoni Espí i Grau. Pierwotnie klasztor powstał poza murami średniowiecznego miasta, na jego północnym skraju, przy dawnej bramie Corró, wzdłuż traktu prowadzącego do Vic — dziś ta lokalizacja znajduje się już w obrębie zwartej zabudowy miejskiej.

Jak powstał klasztor?

Fundację klasztoru minimów — zakonu założonego przez świętego Franciszka z Pauli — datuje się na 1578 rok. Ziemię pod budowę przekazała miejscowa rodzina Perpinyà, co było typowym sposobem finansowania nowych fundacji zakonnych w tamtym okresie. Klasztor wraz z przylegającym kościołem funkcjonował jako wspólnota zakonna przez ponad dwa i pół wieku, aż do 1835 roku, kiedy hiszpańskie prawa sekularyzacyjne doprowadziły do kasaty licznych zakonów w kraju i zakończyły działalność klasztorną w tym miejscu.

Co działo się z budynkiem po kasacie?

Po opuszczeniu przez zakonników sam budynek klasztorny zmieniał funkcję kilkukrotnie — pełnił między innymi rolę więzienia, a później szkoły. Kościół natomiast pozostał otwarty dla wiernych i nadal służył do celów liturgicznych. Ten etap trwał aż do 1936 roku, gdy w trakcie zamieszek związanych z wybuchem hiszpańskiej wojny domowej wnętrze świątyni zostało spalone, podobnie jak wiele innych kościołów w Katalonii w tym okresie.

Jak wygląda kościół i klasztor dzisiaj?

Kościół zbudowano jako jednonawową budowlę bez transeptu, zamkniętą płaską apsydą, z czterema kaplicami bocznymi otwierającymi się na nawę główną — układ typowy dla architektury nurtu klasycyzującego, nawiązującego do wzorców antycznych. W latach pięćdziesiątych XX wieku cały zespół przeszedł gruntowną odbudowę i adaptację, którą zaprojektowali katalońscy architekci Josep Maria Martorell i Oriol Bohigas — dwaj twórcy, którzy później odegrali istotną rolę w architekturze Barcelony. Prace ukończono i budynek otwarto ponownie w 1956 roku, tym razem z nową funkcją: siedziby Casa de Cultura, czyli miejskiego domu kultury Granollers.

Co warto zobaczyć na miejscu?

Odwiedzający mogą dziś zobaczyć bryłę dawnego kościoła klasztornego z charakterystyczną, surową elewacją oraz wnętrze zaadaptowane na potrzeby działalności kulturalnej — wystaw, spotkań i wydarzeń miejskich. Sama historia budynku, łącząca funkcje sakralne, więzienne, edukacyjne i kulturalne w jednych murach, czyni go nietypowym przykładem tego, jak dawne obiekty klasztorne bywały wykorzystywane na przestrzeni wieków w Katalonii.

Kiedy najlepiej przyjechać?

Ponieważ obiekt pełni dziś funkcję domu kultury, jego zwiedzanie warto zaplanować z uwzględnieniem harmonogramu wystaw i wydarzeń organizowanych przez Casa de Cultura — wtedy można połączyć spacer po historycznym centrum Granollers z udziałem w bieżącym programie kulturalnym. Samo miasto najwygodniej zwiedzać w ciągu roku poza największymi upałami, a bliskość Barcelony pozwala łatwo połączyć wizytę z innymi punktami regionu Vallès Oriental.

Najczęstsze pytania

Czym pierwotnie był Convent de Sant Francesc de Paula? Był to klasztor zakonu minimów, założony w 1578 roku na ziemi przekazanej przez rodzinę Perpinyà, wraz z przynależnym kościołem.

Dlaczego klasztor przestał działać jako wspólnota zakonna? W 1835 roku hiszpańskie prawa sekularyzacyjne doprowadziły do kasaty zakonu w tym miejscu, choć sam kościół pozostał czynny jeszcze przez sto lat.

Co stało się z budynkiem po 1835 roku? Pełnił kolejno funkcję więzienia i szkoły, podczas gdy kościół nadal służył wiernym aż do 1936 roku, gdy jego wnętrze spłonęło w zamieszkach na progu wojny domowej.

Jaką funkcję pełni dziś obiekt? Od 1956 roku, po odbudowie zaprojektowanej przez Josepa Marię Martorella i Oriola Bohigasa, w budynku mieści się Casa de Cultura — dom kultury Granollers.