Church of the Nativity of the Virgin Mary

Kościół Narodzenia Najświętszej Maryi Panny stoi w Buškovicach, wsi wchodzącej dziś w skład miasta Podbořany w powiecie Louny, w kraju usteckim. To jedna z trzech świątyń noszących podobne wezwania w okolicy Podbořan, dlatego warto od razu zaznaczyć: mowa tu o kościele w Buškovicach, otoczonym czynnym cmentarzem, a nie o pozostałych kościołach w samym mieście.

Jak stara jest świątynia?

Pierwszy kościół w tym miejscu powstał w XIV wieku w stylu gotyckim. Z tamtego okresu zachowało się sklepienie krzyżowe w prezbiterium, datowane prawdopodobnie na połowę XIV wieku. W 1717 roku budowlę gruntownie przebudowano w duchu baroku, a kilka dekad później, w 1820 roku, przeprowadzono kolejne istotne zmiany konstrukcyjne. Warstwy stylowe nakładające się na siebie przez pięć wieków sprawiają, że dzisiejsza bryła łączy gotycki rdzeń z barokową formą.

Jak wygląda architektura kościoła?

Budowla ma układ jednonawowy, z przesuniętym w bok prostokątnym prezbiterium zwróconym na wschód. Nad nawą wznosi się dach dwuspadowy, natomiast nad częścią chórową dach czterospadowy. Od zachodu wyrasta smukła, graniasta wieża zwieńczona barokowym hełmem cebulastym. Wnętrze prezbiterium kryje wspomniane gotyckie sklepienie krzyżowe, nawa ma strop płaski, a przylegająca kaplica z oratorium – sklepienie kolebkowe. Od wschodu do bryły kościoła dostawiona jest niska zakrystia, a od strony południowej znajduje się kaplica z oratorium. Fasadę zachodnią flankują dwie symetryczne, wolno stojące kapliczki nakryte namiotowymi dachami; wschodnią elewację jednej z nich przebudowano w latach 20. XX wieku w stylu art déco, nadając jej formę pomnika upamiętniającego ofiary I wojny światowej.

Wewnątrz zachowały się witraże przedstawiające Najświętsze Serce Jezusa i Dobrego Pasterza w prezbiterium oraz świętego Wacława i świętego Józefa w nawie. Na łuku tęczowym widnieje niemiecki napis „Gegrüsset Maria Königin" – pozostałość po niemieckojęzycznej społeczności, która niegdyś zamieszkiwała Buškovice. Pierwotne organy barokowe, zbudowane w 1729 roku przez organmistrza J. A. Niederlego, przeniesiono do innego kościoła w 2003 roku.

Kto opiekuje się kościołem dzisiaj?

Od 1964 roku obiekt figuruje jako zabytek kultury. Budynek przez dekady niszczał, a jego stan techniczny znacząco się pogorszył – dziś wejście do wnętrza jest ograniczone ze względów bezpieczeństwa konstrukcji. Zmianę przyniósł rok 2014, gdy kościół przejęło stowarzyszenie Pro kostely, zajmujące się ratowaniem opuszczonych świątyń w Czechach. Wspólnie z lokalnymi grupami prowadzi ono prace remontowe: naprawiono już więźbę dachową i wymieniono część pokrycia dachu, choć proces odbudowy wciąż trwa.

Co warto zobaczyć w okolicy?

Kościół otacza czynny cmentarz, co nadaje miejscu spokojny, kontemplacyjny charakter. Sama lokalizacja na uboczu, z dala od zgiełku centrum Podbořan, sprawia, że odwiedzający mogą docenić stopniowe warstwy architektoniczne budowli bez pośpiechu.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się kościół? W Buškovicach, części miasta Podbořany, w powiecie Louny.

Czy da się zwiedzić wnętrze? Dostęp do środka jest obecnie ograniczony ze względu na zły stan techniczny budynku; trwają prace remontowe prowadzone przez stowarzyszenie Pro kostely.

Jaki styl reprezentuje budowla? Gotycki rdzeń z XIV wieku, przebudowany barokowo w 1717 roku, z późniejszymi zmianami z 1820 roku.

Czym ten kościół różni się od innych świątyń w Podbořanach? To odrębny obiekt od kościołów św. Piotra i Pawła oraz Bożego Zbawiciela znajdujących się w samym mieście – stoi w sąsiedniej wsi Buškovice, przy cmentarzu.