Kościół Bożego Zbawiciela w Podbořanach

Kościół Bożego Zbawiciela (czes. Kostel Božího Spasitele) to pseudoromański kościół w czeskich Podbořanach, w powiecie Louny. W odróżnieniu od dwóch pozostałych świątyń w mieście — dawnego katolickiego kościoła Narodzenia Najświętszej Marii Panny oraz kościoła świętych Piotra i Pawła — ta budowla powstała z myślą o miejscowej społeczności ewangelickiej i ma zupełnie inną, znacznie młodszą historię.

Kiedy powstał kościół i kto go zaprojektował?

Kamień węgielny pod budowę położono uroczyście 6 czerwca 1901 roku, a gotową świątynię poświęcono 9 listopada 1902 roku. Projekt w stylu pseudoromańskim przygotował radca budowlany Victor Schwerdtner, profesor Państwowej Szkoły Przemysłowej w Pilznie. Same prace budowlane powierzono podbořańskiemu budowniczemu Ferdinandowi Schindlerowi. Kościół wzniesiono z inicjatywy i dla potrzeb niemieckojęzycznej gminy ewangelicko-luterańskiej, która była wówczas liczną częścią mieszkańców miasta.

Skąd pochodzi wyposażenie wnętrza?

Rzeźbiony ołtarz ufundowało Stowarzyszenie Kobiet Gustava Adolfa (Gustav-Adolf-Verein) z Szlezwiku-Holsztynu w Niemczech — organizacja wspierająca wówczas budowę i wyposażanie kościołów ewangelickich w diasporze. Ołtarz oraz ambonę wykonał warsztat snycerski Franza Grobla z Kadaně, miasta leżącego niedaleko Podbořan. Dzięki temu wnętrze zachowało spójny, rzemieślniczy charakter typowy dla niemieckich kościołów ewangelickich z przełomu XIX i XX wieku.

Jak zmieniło się przeznaczenie kościoła po 1945 roku?

Niemiecka wspólnota ewangelicka korzystała ze świątyni aż do 1945 roku, czyli do końca II wojny światowej i wysiedlenia ludności niemieckiej z Czechosłowacji. Po wojnie do Podbořan napłynęła ludność czeska, a budynek przeszedł w inne ręce kościelne. 3 kwietnia 1951 roku kościół przejęła pod swoją administrację Czechosłowacka Kościół Husycki (Církev československá husitská), która użytkuje go do dziś.

Do czego kościół służy dzisiaj?

Obiekt ma status zabytku kultury i jest ważnym punktem na kulturalnej mapie Podbořan. Poza funkcją sakralną budynek pełni rolę miejskiej sali wydarzeń — organizowane są tu koncerty, spotkania, wykłady i wystawy dostępne dla mieszkańców i odwiedzających miasto. Taka podwójna funkcja — świątyni i lokalnej przestrzeni kulturalnej — jest dziś charakterystyczna dla wielu poniemieckich kościołów w czeskim pograniczu, które po 1945 roku zmieniły wyznaniową przynależność.

Najczęstsze pytania

Jakim stylem architektonicznym wyróżnia się kościół? To budowla pseudoromańska (neoromańska) z początku XX wieku, zaprojektowana przez Victora Schwerdtnera.

Kiedy dokładnie konsekrowano kościół? Świątynię poświęcono 9 listopada 1902 roku, niespełna półtora roku po położeniu kamienia węgielnego.

Dla jakiej wspólnoty pierwotnie zbudowano ten kościół? Kościół powstał dla niemieckojęzycznej gminy ewangelicko-luterańskiej w Podbořanach.

Kto obecnie administruje budynkiem? Od 1951 roku kościół należy do Czechosłowackiego Kościoła Husyckiego.

Czym różni się ten kościół od innych świątyń w Podbořanach? W przeciwieństwie do starszych, katolickich kościołów Narodzenia NMP oraz świętych Piotra i Pawła, jest to znacznie młodsza budowla wzniesiona pierwotnie dla wspólnoty ewangelickiej.