Church of the Nativity of Saint John the Baptist

Kościół Narodzenia św. Jana Chrzciciela to barokowa świątynia stojąca w centrum Přibyslavi, niewielkiego miasta w powiecie Havlíčkův Brod, w kraju wysoczyńskim (Vysočina) na Czechach Wschodnich. Wraz z sąsiadującą, znacznie starszą gotycką wieżą tworzy główną dominantę architektoniczną miasta i jest chroniony jako zabytek kultury.

Jak dotrzeć?

Přibyslav leży przy trasie łączącej Havlíčkův Brod z Žďárem nad Sázavou, w sercu regionu Wysoczyzna Czesko-Morawska. Kościół stoi w samym centrum miasta, obok rynku, więc najwygodniej dotrzeć tam pieszo z parkingu przy głównym placu — spacer zajmuje kilka minut. Do Přibyslavi można dojechać samochodem lub pociągiem regionalnym; najbliższe większe miasto, Havlíčkův Brod, znajduje się około 15 kilometrów na wschód.

Co zobaczysz?

Obecna, barokowa forma kościoła powstała w latach 1750–1753. Fundamenty pod nową budowlę położono 1 kwietnia 1750 roku z inicjatywy Karla Maxmiliána z Dietrichsteinu, ówczesnego pana miejscowego majątku, a uroczyste poświęcenie świątyni odbyło się w 1753 roku. Nowy kościół wzniesiono na miejscu wcześniejszej, gotyckiej budowli sięgającej około 1265 roku, która została poważnie zniszczona w 1424 roku, gdy miasto zdobyły wojska husyckie.

Na zachodniej fasadzie kościoła znajdują się wnęki z figurami św. Jana Nepomucena i św. Jana Chrzciciela, a szczyt fasady wieńczy posąg Niepokalanej. Całość, wraz ze stojącą tuż obok potężną wieżą miejską, jest wpisana do rejestru zabytków. Ta sąsiadująca wieża ma zresztą osobną, burzliwą historię — jej budowę rozpoczęto w 1497 roku jako obronną, po tym jak poprzednia wieża została poważnie uszkodzona podczas oblężenia przez husytów, i to właśnie ona, a nie sam kościół, stanowi dziś rozpoznawalny symbol miasta widoczny z daleka.

W latach 2024–2025 przeprowadzono gruntowną konserwację figur oraz głównego ołtarza kościoła. Prace odsłoniły misterne, złocone zdobienia na szatach świętych, przypominające koronkowy haft — detal wcześniej niewidoczny pod warstwami zabrudzeń i starych przemalowań.

Kiedy przyjechać?

Přibyslav leży w regionie o wyraźnie zaznaczonych porach roku — najprzyjemniej zwiedza się tu wiosną i latem, gdy rynek i okoliczne uliczki żyją pełnią życia, a dłuższe dni pozwalają swobodnie połączyć zwiedzanie kościoła z spacerem po historycznym centrum miasta i wizytą w pobliskim Muzeum Miejskim mieszczącym się w Domu Kurfiirstów. Jesienią i zimą miasteczko jest spokojniejsze, co może być zaletą dla osób szukających kameralnego zwiedzania bez tłumów.

Najczęstsze pytania

Czy kościół i sąsiednia wieża to ta sama budowla? Nie. Barokowy kościół Narodzenia św. Jana Chrzciciela i stojąca obok gotycka wieża miejska to dwa odrębne obiekty o różnej historii — wieża jest znacznie starsza i pełniła pierwotnie funkcję obronną, choć oba zabytki wspólnie tworzą charakterystyczną panoramę Přibyslavi.

Kiedy powstał obecny kościół? Obecną, barokową budowlę wzniesiono w latach 1750–1753 na miejscu starszego, gotyckiego kościoła zniszczonego w 1424 roku podczas wojen husyckich.

Co warto zobaczyć wewnątrz i na zewnątrz kościoła? Na fasadzie warto zwrócić uwagę na figury św. Jana Nepomucena i św. Jana Chrzciciela oraz wieńczący szczyt posąg Niepokalanej, a po niedawnej konserwacji także na odnowiony główny ołtarz ze złoconymi detalami.

Czy w pobliżu są inne atrakcje? Tak — bezpośrednio obok stoi gotycka wieża miejska, a nieopodal rynku znajduje się Muzeum Miejskie w Domu Kurfiirstów, co pozwala połączyć zwiedzanie kościoła z krótkim spacerem po historycznym centrum Přibyslavi.