Kościół Podwyższenia Krzyża Świętego we Dvůr Králové nad Labem

Kościół Podwyższenia Krzyża Świętego stoi na Dolnym Przedmieściu Dvůr Králové nad Labem, niewielkiego miasta w kraju hradeckim we wschodnich Czechach. Mieszkańcy nazywają go po prostu „kostelíček" — kościółek — i to zdrobnienie dobrze oddaje charakter tej niewielkiej, barokowej budowli, chronionej dziś jako zabytek kultury Republiki Czeskiej.

Jaka jest historia tego miejsca?

Najstarszy zapis dotyczący sakralnej budowli w tym miejscu sięga roku 1500 — stał tu wówczas drewniany kościółek pod wezwaniem Świętego Krzyża, wzniesiony na Dolnym Przedmieściu miasta. Drewniana konstrukcja z czasem popadła w ruinę, a w jej miejsce w 1752 roku wzniesiono murowaną świątynię, ufundowaną za panowania Marii Teresy, ówczesnej królowej Czech. Wieżę dobudowano dopiero pod koniec XVIII wieku, około trzydziestu lat po ukończeniu głównej bryły kościoła.

Co widać we wnętrzu?

Największą osobliwością wnętrza jest główny ołtarz — nie jest to typowy ołtarzowy obraz w ramie, lecz malowidło wykonane bezpośrednio na ścianie. Autorem tej dekoracji był Jan Kramolín, malarz pochodzący z Nového Bydžova, aktywny na przełomie XVIII i XIX wieku w regionie wschodnich Czech. Kramolín przedstawił scenę ukrzyżowania Chrystusa, a w tle namalował panoramę Dvůr Králové nad Labem taką, jaką miasto prezentowało się w XVIII wieku. Dzięki temu ołtarz pełni podwójną funkcję — religijną i dokumentalną, utrwalając dawny wygląd miasta.

Dlaczego kościół nazywa się „kostelíček"?

Określenie „kostelíček" (dosłownie: kościółek) przyjęło się wśród mieszkańców Dvůr Králové nad Labem naturalnie, ze względu na niewielkie rozmiary budowli w porównaniu z innymi świątyniami miasta, w tym z pobliskim kościołem świętego Jana Chrzciciela. Nazwa funkcjonuje do dziś jako potoczne, ciepłe określenie tego miejsca, obok jego pełnej, oficjalnej nazwy liturgicznej.

Jaką funkcję pełni kościół dzisiaj?

Kościół Podwyższenia Krzyża Świętego pozostaje rzymskokatolickim kościołem parafialnym, należącym do diecezji hradeckiej. Jako obiekt wpisany na listę zabytków kultury Republiki Czeskiej, stanowi jeden z elementów szlaku zabytków sakralnych Dvůr Králové nad Labem, obok innych historycznych świątyń miasta.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się kościół? Na Dolnym Przedmieściu Dvůr Králové nad Labem, w kraju hradeckim, w powiecie trutnowskim, we wschodnich Czechach.

Kiedy zbudowano obecny, murowany kościół? W 1752 roku, w miejscu wcześniejszego drewnianego kościoła znanego od 1500 roku.

Kto namalował główny ołtarz? Jan Kramolín z Nového Bydžova, który na ścianie przedstawił scenę ukrzyżowania z panoramą miasta w tle.

Skąd wzięła się nazwa „kostelíček"? To potoczne określenie używane przez mieszkańców ze względu na niewielkie rozmiary świątyni.

Czy kościół jest zabytkiem? Tak, figuruje na liście kulturowych zabytków Republiki Czeskiej.