Kościół św. Jana Chrzciciela we Dvorze Králové nad Labem

Kościół św. Jana Chrzciciela to gotycka świątynia stojąca w centrum Dvora Králové nad Labem, w czeskim kraju hradeckim, ściśle związana z powstaniem i nazwą samego miasta. Wysoka wieża kościoła widoczna jest z daleka i od wieków pełni rolę dominanty architektonicznej Dvora Králové.

Skąd wzięła się nazwa miasta i kto ufundował kościół?

Obecny, gotycki kościół powstał na przełomie XIV i XV wieku, w latach 1399–1400, w miejscu starszej, romańskiej bazyliki. Fundatorką była Zofia Bawarska, żona króla Wacława IV, koronowana na królową w 1400 roku. To właśnie z jej osobą tradycja wiąże nazwę miasta — Dvůr Králové, czyli „Dwór Królowej”. Z pierwotnej, romańskiej budowli niewiele źródeł się zachowało, dlatego szczegóły najstarszego etapu historii kościoła pozostają skąpe.

Jak zmieniała się świątynia na przestrzeni wieków?

Kościół przebudowano w XV wieku, a w 1644 roku dostawiono do niego wieżę, początkowo sięgającą gzymsu korpusu. Pod koniec XIX wieku przeszedł puryfikującą przebudowę według projektu architekta Františka Schmoranza, a w 1894 roku wieżę podwyższono do dzisiejszych 64 metrów — dziś to jeden z wyższych punktów widokowych w mieście.

Zmieniało się też wezwanie świątyni: w latach 1411–1773 kościół nosił wezwanie św. Katarzyny Aleksandryjskiej. 5 września 1773 roku biskup pomocniczy diecezji hradeckiej, Matouš František Chorinský z Ledské, ponownie poświęcił kościół, przywracając mu wezwanie św. Jana Chrzciciela, które nosi do dziś.

Co kryje wieża kościoła?

Wieża kościoła zapisała się w czeskiej historii kultury za sprawą wydarzenia z 16 września 1817 roku — właśnie tam odnaleziono tzw. Rękopis królowodworski, zbiór rzekomo średniowiecznych pieśni, który trafił do rąk filologa Václava Hanki. Dokument przez dziesięciolecia uchodził za autentyczny zabytek literatury staroczeskiej i odegrał ważną rolę w czeskim odrodzeniu narodowym, zanim pod koniec XIX wieku badacze dowiedli, że jest to falsyfikat.

W wieży do dziś wiszą trzy historyczne dzwony, odlane w 1505, 1508 i 1540 roku, a mechanizm zegarowy wybija godziny co kwadrans. W sezonie letnim wieża wraz z komnatą, w której znaleziono rękopis, jest otwarta dla zwiedzających.

Co znaleziono podczas remontu w 2007 roku?

Podczas prac remontowych w 2007 roku natrafiono na oryginalną, kamienną mensę ołtarzową pochodzącą jeszcze z pierwotnej, romańskiej bazyliki. 16 września 2007 roku biskup hradecki Dominik Duka poświęcił ją i umieścił w niej relikwie św. Piotra Apostoła, św. Paulina z Noli oraz czeskiej patronki, św. Ludmiły.

Praktyczne informacje

Kościół, wpisany na listę zabytków kultury Republiki Czeskiej, stoi w centrum Dvora Králové nad Labem i jest łatwo dostępny pieszo z rynku. Wieża wraz z komnatą rękopisu udostępniana jest zwiedzającym w sezonie letnim.

Najczęstsze pytania

Kiedy powstał kościół św. Jana Chrzciciela? Obecna, gotycka budowla powstała w latach 1399–1400 na miejscu starszej, romańskiej bazyliki, z fundacji królowej Zofii Bawarskiej.

Dlaczego kościół ma związek z nazwą miasta? Tradycja łączy nazwę Dvůr Králové („Dwór Królowej”) z Zofią Bawarską, żoną Wacława IV, która ufundowała świątynię i została koronowana na królową w 1400 roku.

Co odnaleziono w wieży kościoła w 1817 roku? Tzw. Rękopis królowodworski — zbiór rzekomo starych pieśni, który trafił do Václava Hanki i odegrał rolę w czeskim odrodzeniu narodowym, zanim uznano go za falsyfikat.

Jak wysoka jest wieża kościoła? Wieża, podwyższona w 1894 roku, mierzy obecnie 64 metry.

Czy wieżę można zwiedzać? Tak, w sezonie letnim wieża wraz z komnatą rękopisu jest otwarta dla zwiedzających.