Church of the Exaltation of the Holy Cross (Husinec)

Kościół Podwyższenia Krzyża Świętego w Husinci to parafialna świątynia w południowoczeskim miasteczku Husinec, w powiecie Prachatice, rodzinnej miejscowości Jana Husa. Budowla stoi na gotyckich fundamentach, choć jej obecny wygląd pochodzi z początku XIX wieku – efekt odbudowy po wielkim pożarze.

Jaka jest historia kościoła?

Dokładna data założenia świątyni nie jest znana. Przez długi czas funkcjonowała ona jako filia parafii w pobliskim Lažišti – miejscowi kapłani dojeżdżali stamtąd, by odprawiać nabożeństwa. Zmieniło się to w 1715 roku, kiedy w Husinci zamieszkał pierwszy stały kapelan. Formalnie parafię erygował 21 sierpnia 1745 roku Josef, książę ze Schwarzenbergu, powołując na miejsce proboszcza – budynek plebanii istniał już wcześniej, w miejscu, gdzie później stanęła szkoła. W 1794 roku utworzono dodatkowe stanowisko kapelana, co świadczy o rosnącym znaczeniu parafii.

Przełomowym momentem w dziejach kościoła stał się pożar z 1802 roku, który strawił znaczną część miasteczka – oprócz samej świątyni spłonęły również plebania, szkoła i 48 domów. Straty oszacowano na 78 tysięcy guldenów, sumę jak na owe czasy ogromną. Odbudowę rozpoczęto jesienią 1804 roku, a fundusze na nią zbierano wśród mieszkańców, między innymi dzięki przedstawieniom teatralnym organizowanym przez uczniów na cele charytatywne. To właśnie z tej powojennej odbudowy pochodzi wygląd kościoła, jaki można oglądać dzisiaj.

Co warto zobaczyć wewnątrz?

Odbudowany kościół otrzymał nowe wyposażenie, dopasowane do skromniejszych możliwości finansowych parafii po katastrofie. Zamiast kosztownych ołtarzy rzeźbionych powstał malowany tryptyk ołtarzowy autorstwa Matěja Šímy. W świątyni zainstalowano również nowe organy o dziesięciu głosach, sfinansowane częściowo ze zbiórek parafialnych, a wnętrze uzupełniają mosiężne kandelabry i naczynia liturgiczne.

Jakie zabytkowe skarby przechowuje kościół?

Mimo strat poniesionych w pożarze, parafia zachowała kilka cennych obiektów sprzed katastrofy lub pozyskanych już po odbudowie. Najstarszym z nich jest gotycka monstrancja pochodząca z przełomu XIV i XV wieku. Do wyjątkowych darów należy również kielich mszalny podarowany przez papieża Piusa IX w 1877 roku oraz włoski obraz autorstwa Francesca Romanellego, ofiarowany kościołowi w 1880 roku.

Gdzie znajduje się kościół?

Świątynia stoi w centrum Husinca, miasteczka w powiecie Prachatice w kraju południowoczeskim, znanego przede wszystkim jako miejsce narodzin średniowiecznego reformatora religijnego Jana Husa.

Najczęstsze pytania

Komu poświęcony jest kościół w Husinci? Świątynia nosi wezwanie Podwyższenia Krzyża Świętego.

Czy kościół ma związek z Janem Husem? Husinec to rodzinne miasto Jana Husa, jednak dostępne źródła nie potwierdzają bezpośredniego związku samej budowli kościelnej z reformatorem – kościół w obecnym kształcie powstał znacznie później niż czasy, w których żył Hus.

Dlaczego kościół nie ma gotyckiego wyglądu, skoro stoi na gotyckich fundamentach? Bo jego dzisiejsza bryła to efekt odbudowy po pożarze z 1802 roku, który zniszczył pierwotną świątynię wraz z dużą częścią miasteczka.

Co jest najcenniejszym zabytkiem wewnątrz kościoła? Gotycka monstrancja z przełomu XIV i XV wieku, najstarszy zachowany element wyposażenia świątyni.